Globalization Ziza hryta Mara Thyutlia

E-mail Print PDF

Globalization liata Marasawzy nata thyutliazy duasu sai hualuana article pha kawpa Rev. Vako (Pastor Elipaw) cha ropa he vaw reih hra ma y. Pachana pha kawpa nata athohna na to cheingei awpa ta eima pangiasa.

 

Globalization Ziza hryta Mara Thyutlia
Rev. Vakô

Kô 2007 na kô he Marapa ta Krizyna kô 100 atlohna kô ta a châ. Hla a phithaipa Bielaipaw "Chaw my aw ma pi," tahpa hla ao ngiapa cha misawnarizy thlâh kiah liata zy, ama o kiahpâh liata zy ama vaw sa. Kei chhao aly kaw nata Lai Yahoo Group liata ei vaw pathli. Cha hla vana chata, puhpa Lairoham ta, "A khô haw chihpazy angi ngalapa cha hmasie leina a châ," a tah. Chyhsa pakha heih ta, "A khô haw chihpazy myna he duahmo hmeiseihpa a pahnoleina a châ," a tah hra. Châreihtuhpa nama chhao he panopenawh pachâna sâkha kha liata na dua thlyu awpa ta a châ.



Globalization chha liata âtanoh eima duah. America liata Coca-Cola cha Yangon liata pahasa ngasa hra pih ta, Africa liata lâpa-pa ta hlasana phoryhpa chhao Yangon liata a ypa Viahpa raita a pahasa kaw hra. Kalehpa chanô hniarâh (ahneikawpa) cha âtanoh Yangon zuahzy ta a tobi ei ta, Lehzuah khiah maw, tah awpa taih ama châ tyh. A yzi cha chyhsapa he keimo sasyh deita y thai khao ma pi tahna a palâsa kaw.


Hiakha lâta hmohmia eima pasai tua heih aw. Globalization ta a vaw phaopa cha khizaw chyhsazy  a hniapata maniah a pahmosana he a châ. Chahrasala hiakha lâta hmohmia eima vaw pasai khiahta cha chyhsa ta amo châna (identity) ama khasia via lymana he na vaw thei thlah thlyu aw. Khapavata e? Globalization ta chyhsa ta maniah a vaw pahniasa haino ta chyhsa to palôhrupa liata a vaw pachhiparypa sâkha cha eima châna eima pahlei pathlei aw tahpa he a châ. Â hno chaina cha Mara unawh yahoo group liata châ rohtuhpenaw ahluhvia ta nama pho moh nama roh chyupa kha a châ. Khih liata nama yno ta pachâ kaw leipa ei chi ta, chahrasala globalization pachhiparyna nama pahno hmaleipa ta nama chhyna tlao a châ tahpa ta kei cha ei hmo.



Âtahmahla he MCC liata department sâkha tawhta MEC history pachhohpa roh awpa ta ei na chho ei. Chavata MEC kyh he noh hro ta ei pachâ tyhpa hla ta, ei rei tyhpa hla ta a kahthu viata pachâ nata ei chu lyma. Cha ei chupa hry liata sakha a thiehpa ta ei palôh na hria kawpa sâkha kyh ei cha rai hr'aw ei. Cha cha Pâkao liata Mara Pioneer Misawnarizy nata America Baptist Misawnarizy atyna kyh a châ.


Vailimapaw ta Mara reih a hniapa mopho (9) he Marapa pho liata a soh. He mopho (9) zydua he pahlyh ta chipho sâkhapa râh sâkha ta padua awpa â chhuah. Mara Pioneer Mission padua ta Marapa râh padua awpa ta râh a cha hlo. Râhri a hrie lyma. Krizypa bu sâkha kha padua awpa kyh ta hlata Mara-râh padua awpa kyh he a teina a châ. Chahrasala ano ta a pachâsa khohpa hawhta  Marapa deikua vaw châ thei khao veih ei.



Izreimo he Khazohpa atlyhpa pho ama châ. Chahrasala Khazohpa ama my lyma. Khazohpa ta cha atlyna chhapa cha ama my lei nawpa ta ama theipa ama mapawzy kyh a reipa lyma ei. Pakhona ta, "Abraha Khazohpa, Aisika Khazohpa, Zawkaw Khazohpa ei cha" a tah lyma ei. A yzi cha Abraha kyh ama thei nata Abraha hnohta a ypa Khazohpa kyh ama pahno nawpa kyh kha a reih tyh. Hmo a khô haw chihpa pahnona he sina lâthloh dopa liata adua lymana a châ. Marapa ta a khitlyna liata Misawnarizy ta sadu ama thlina he a pacha lyma awpa a pha ngasâ. Duahmo pahno via n'awpa ta eima vaw chapia chiehpa kyh pakhona ta ei vaw palâsa.



Pâkao atyna (May 24, 1938) liata Hnaro beipa Leiki nata Sabypi beipa Vasai zy ama hao hra. Letlâh liata molaipa Thompson ta "Namo he Vailimapaw lâma nama cha aw? Haka lâma? tahpa ta hiahri ei ta, ama pano tota Haka lâ eima bai aw ama tah chyu haw. Vailimapaw a pachâna hawhta a châleipa vata a ngiachhina hi â-hâh ngasa. Thompson ta misawnarizy rai ama chakao n'awpa râh cha pachhaih ta cha hawh tlaita reingia chyupa ta rai ama hria. Thompson cha Krizyna thatihpha chhona râh kyh rakha deita a pachâpa a cha. Chavata Baptist râh, Lakher Pioneer Mission râh tahpa ta a pachhaih thlah hâ. Vailimapaw achhuahna cha ano mission rai a chakaona he Krizyna bu pakawhna cha leipa ta Mara chyhsa ta amo sasyh ryu ama reina râh pakawhna rai a cha. Chavata India la Paitha khihzy taihta râh a pakawhpa a châ. Marapa he duahmo siapa liata so ta, eima reih, eima châ, eima phohryhpa sia kawpa chhaota he khizaw liata hmaokha paduasa thei awpa he ateina a châ.



1947 kô liata India lâ Mara beizy, Burma lâ Mara beizy a tyh ei ta, rah-ri ama pachhaina liata chhao abeizy thokha Haka lâ ama bai khoh hawpa vâta Mara-râh cha a pachhaih chanei heih. Vailimapaw palôh a pasa ngasa thlyu aw. Cha tawhta India nata Burma chhao khotalaina vaw hmo laih ei ta, Marapa cha India liata a ypazy, Burma liata a ypazy tahpa ta thlai eima vaw pachhaih. Bihneina rah sano ta maniah â pachhaihpa vata eima palôhphao chhao a rakhapa cha maniah a pachhaihpâ tyh hra. Âtahma chhochhi cha Burma lâta a ypa Marapazy hry liata khihpipa azaona sathoh lâta ananopa ta a zaopa cha ta, awnanopa phupy hra chata, eima pathipaloh maniah pananosa heih ta, eima kaoraona tha a pazeihsa ngasa. Â châ châta cha a ei-chiana taihta maniah a tlokhei tyh. Ngiachhie a chhih ngasa.



Rei haw chihpa hawhta globalization ta chyhsa to hrona maniah a pahniasapa vata phana hluhpi maniah a pie. Sasyh châna a pahnoleipazy châ deikua globalization zizae ta maniah a phaoh pathla lyma aw. Ei na patheisa ngasapa hmo sakha a y. Mo hropa chô liata â tobipa viahmakao nata chaomasy zy he keima eih hlata a pha viapa ei palyusa tyhpa he a châ. Cha cha globalization hri-iah sakha a châ hra. Chyhsâ to eima phahnaina hmâ pachhi awpa ta khoh chyu pih ta, cha eima phahnaina hma n'awpa su atluapazy eima châ. Eima tluapa su liata chakaona eima hnei tita, eima identity khasia lyma awpa a pha.



A châ pathithaipa khiahta la, India lâta Mara-râh, Burma lâta Mara-râh he Lorrain â chhuahna hawhta hmaokhao ta tao pathi awpa a pha ngasa. Cha tita zyna miakha chhôh liata y ei si la, (kheihawhpa py moh rai cha sala), eima chi nata pho, eima châ nata phoryhpa, eima zaokhina reikah pha kawpazy hmâh ta khizaw a y chhôh zydua Mara-râh tahpa ta pakhaisa lyma awpa a pha kaw. Tahma cha sadu thli chakhyhna deita a cha thlah ba awpa a lyu ngasa. Cha bailai ta globalization zizae ta Mara thyutliazy palôhzy phaoh lyma heih ta ngiachhie a pachhisa via heih. Eima châna paluahsa awpa hlata tha tloviapa, atao thei viapa liata a pahnih hri awpa reipasaona liata a-aopa eima hluh ngasa bâ.



Kheitarai cha sala, châna a my haw tyhpa Izrelmo hnohta, "Abaraha Khazohpa nata Aisika Khazohpa na ei cha" tahpa ta ano sasyh a patheisa lymatuhpa Khazohpa palôhphao he a tobi ei suh u. Globalization zizae reipasaona ta âtanoh eima tyhpa hlahta chhao maniah dytihdyta lyma aw ta cha liata a pamoh leipa ta eima khâpa palyh chô liata eima kha hnaipa zydua pakhata ta a patupa ta a cha-ao chyu ei suh vei.



Note: He article pha kawpa a vaw thyutuhpa he Rev. Vako, M.Th (Korea) chata, Lorrain Theological College & Mission Centre, Yangon, Myanmar liata Pachutuhpa rai ahria haipa a cha. Ano he maraland.net liata article a vaw thyutyhpa chata acho liata eima ly kaw.

Comments (5)
  • elipaw  - comment theipa
    Dear Moderator

    Keima he Abeipa chhithana phana vata 2010 January tawhta Myanmar Council of Churches liata Faith and Order Commission chata secretary ei vaw chakao haw chy. Lorrain Theological College liata chakaona hnei khao va na. Thlachha a bao chyu ei suh vei.
    Ei cha ly ngasa
  • Alyna
    Dear Pastor, na raihriana thiehpa maniah na vaw pahnosa vata eima chaly kaw. Rev. Thaulei chhaota MCC liata Mara Theologian zy pano tlai nama vaw hria theipa lyuta eima ly kaw. - maraland.net
  • From Siaha cha hlei vei
    Globalization nata Marasawzy eima rei tita zyna he my thai lei awpa chi a cha zie he article tawh heta ala pasia kawpa ta ei pahno. Mara reih ta article hnei hluh hra hro awpa he kho a chhih kaw...
  • siha satila
    a do kaw tlaina
  • JK chozah ATC Aizawl  - Relevent article....alypa cha kaw
    Alypa cha kaw.....
    Marasaw zy pita Ko-103 tlai thatipha cha vaw hma lyma ha pita, Sapa nata thlapa la chhaota thata hma eima sie hra. Cha nona chata he Issue peomawhkawpa Marasaw zy chata na vaw chhuah noh theipa vata aly na pachhisa hmeiseih.
    Marasaw zy pita thlapa nata sapa la hro eima hma dah nata eima siekhei khona liata achhitha kaw nata ala. Anodeikuala keima Marasaw dychhiepa zy chata deikua a kawl (Goal) awpa he Khizaw hro lata atlo pata nata pakho pathlia thai lyma pa deikua apeimawh kaw nata ala.
Write comment
Your Contact Details:
Comment:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img]   
:D:):(:0:shock::confused:8):lol::x:P:oops::cry:
:evil::twisted::roll::wink::!::?::idea::arrow:
Security
Please input the anti-spam code that you can read in the image.
 



Maraland.Net

About Us
Contact Us
Company Info
Maraland Blog
Maraland

Mara History
Map of Maraland
Maraland at a Glance
Tourist Spots
Programs

Advertising
Partnerships
News Contribution
Article Competition
Help

How to Register
How to Comment
How to Submit News
How to Submit Link
Policy

Terms of Service
Privacy Policy
Copyright Notices
Comment Guidelines
© 2002 - 2011 Maraland.Net - The Home of Mara people on the Internet - All Rights Reserved
RSS Feed