Etiquette: Notla - Mongyu rah liata ydah phapa pahnona

E-mail Print PDF

Marasawzy chhao pi he Khazohpa ngiachhiena vata khizaw kaoki liata ahiepatlah pita, eima khizaw rah chaka thei pazy chhao avaw kawh via lyma ba hra. India nata Myanmar (Burma) ngala chaleipa ta khizaw suto liata eima hiepatlah lyma.

Just for illustration

Thokha cha yna su aparyhta khisapazy cha eita, thokha cha achuhaipazy cha ei ta, thokha ta raihriapazy cha eita, thokha cha khitlyhpazy eima cha thei.



Chavata, chyhsa rah liata eima y tita eima khih nata rah liata hmo eima tao dah zy cha chyhsa hropazy rah liata ama tao beih leipa nata hmo angia lei kawpazy a y tyh, he hawhpa tawhta eima sohsi thei nawpa nata eima hiehana akawh via thei nawpa ta apeimawh viapazy, a eih pachaipa ta Western world la aheihpa ta palohru aphao pazy chata a cha pachai awpa eima vaw palasa:



1. Chyhsa hry liata pakhupa nata hathih daihti liata pakah chahu cheingei a chhuah awpa. Tawhta, 'excuse me' tahpapa he a polite kaw.



2. Viasa phapa nata hmia pahnopa chiehpazy sawzy ama chavei khiah chyhsa hropa saw, hawti nawzy apy tah hriahra chakhyh lei awpa. Dah paraopa ta court taih tlotheina a cha.



3. Chyhsa hropa ama hlao (salary/wage) zie nata ko utheina (age) zie zy hiahri lei a pha.



4. Chyhsa bie achho daihti maihta alyna hmia phaopa ta bie kha achho achhuah awpa a cha.



5. Mongyu nawh he chyhsa frank kawpa cha viaro eita, eima hmo peimawhpa nata khopazy athlachhie leipa nata za rai leipa ta rei papua lyma awpa chi a cha. He hawna liana heta keimola sawzy pi he veihseihna nata areisina zy vata eima kho thlahpazy chhao kholeipa hawhta a reih thlah tyhpa eima cha vata, he hawhpa liata frank kawpa a pha chai.



6. Chyhsa o la charei awpa achhuah tita phone tlyma email, sms zy tawhta pahnosa tua ta, aryhpaohna tlua tua awpa a cha. Ei kha pita eima charei awpa ama pahno leipa ta ama ochhi eima chakhy thlah khiah cha nokhih lei kawpa ta maniah ama pacha aw.



7. Kha hawhpa tao awpa hneipa ta tlyma appointment na hneipa a cha khiahta cha, asiahlia kawpa ta hlao na patloh cheingei awpa a cha. Rairuna hropa a y khiahta cha a chatlie thei chaina hawhta na pahnosa awpa a cha.



8. Khataih liarai chareipa ta, angia hra ei sila, lyupa pua (ie pazo sa) khoh khiahta cha o hneituhpazy hia tua awpa a cha, tawhta toilet hma khai tawhta eima ku cha a pathaih kawpa ta asi awpa a cha.



9. Ahyrai hmia pahno chiehpazy ama chavei khiahta cha ochhi pahypa thlah awpa cha vei ei. Khapa vata avypa ma ama cha, khapa ma ama peimawh tahpazy hiahri tua lyma awpa a cha.



10. Ahyrai cha ei sala, mongyu ama cha tlyma, movyhpa ama cha tlyma, eima dona liata cha za rai lei awpa cha ta, chi awpa chahra vei ei, riahpha kawpa ta achana rei lyma awpa a cha.

11. Rah asosah viapa liazy cha pathaina he papeimawhsa kaw ei ta, lyupa puana (toilet) hleikhota niebaw chhona - choka (kitchen) taihta pathaih kawpa ta so tyh awpa a cha.



12. Mongyu nata chi hropazy he amopa awpa hluhpi eima hnei no ta, eima thy awpa hluhpi chhao a y tahpa pahno thlahna cho ta, chhie nata pha pachhai thai kaw awpa a cha.



13. Chyhsa bie achho tita ama mo liata kha mona (eye contact) chota bie achho awpa a cha. Su hrola aheipa ta bie eima chho khiah cha nokhih leina nata eima biereipazy cha haipa hawhta pacha theipa a cha. Eg. Eima hnola Toyota Chairman Puhpa Toyoda ta US Congress liata Toyota car safety kyh liata ngiathaina ahawna nata safety phaviapa ama hnei awpa areipa cha camera moh leipa ta aleila akhu pata bie reihta, abie reipa cha zawpi ta ama zo leizie newsapaper zy ta ama reih. He he Japanese, Orient culture nata western culture alyuleina hawhta ama reih. Eye contact a taolei vata ahaihpa hawhta pachana ama hnei thlah ha, ano mothlih tla daihmana chota biedopa arei tarawpa ta.



14. Chyhsa hmiako liata pa-ua lei awpa chata, pa-ua tlamawpa acha khiahta cha, "Sorry" tahpa ta ngiathaina ahawh awpa a cha. Mongyu nazy heta ama pacha peimawh kaw.



15. Chano nata chano, chapaw nata chapaw ku apatu lei awpa he apha, he he gay nata lesbian zy tao awpa hawhta pachapa a cha vata.



16. Eima ku pipi ta dypa ta chyhsa bie achho lei awpa a cha. He heta hiehana nata mohnaona lachhah ady vata.



17. Ko 18 atloh mah leipa chano nata chapaw rai rai cha sahma tlyma meipazy pa, etc rai rai pie (khilai) lei awpa a cha; ama chahiapa chhaota pie lei awpa a cha. Ama rah dah ta a pasai lei vata a pietuhpa chapa chhao pasaih leipa a cha.



18. Sahma roh pahnana chota tlyma, sahma parina chota tlyma motor haoh (drive) rai lei awpa a cha. He hawhta dah aparaotuhpazy case a lai kawpa vata asohsi kaw awpa a cha.



19. Raihriana liata tlyma, achuna su liata tlyma, Achhyna O liazy rai rai ta Sada, Khaini nata Kuva zy he pa-o rai lei awpa a cha. He he amo chata pasi chhih kawpa a cha vata asohsi kaw awpa a cha.



20. Chyhsa bie eima chho daihti chaki ta keimo sasyh eima nga kawna hmia phaopa ta asia kawpa ta bie achho kha achhuah tyh awpa a cha.



21. Chyhsa hropazy nata pati niekhoh tita tlyma, kheihawpa niepahmaona hnei no chakita chyhsa hropazy amochha ta niedo awpa a cha. Apara eihpa tlyma, lohcha tu heih lei nawpa ta chyhsa hropazy amochha tyh awpa a cha. Tawhta, kuchakhi ta dawkah abuthlu daihmapa ta y lei awpa angia cha hra.



22. Hmo sisaw leipa liata pachapa chhao "Excuse me" (Ngiachhie pata) tahpa zy, "Thank you" (Ei chaly) tahpa nata "I appreciate it" (Ei khoh/chaly kaw la y) tahpa he mylei kha achhuah lyma awpa.



23. Bus lia tlyma, tlahbalyh nata Car liazy na kiah thei, na tyulah pazy ta palopasah ama tahna taihta a paro eih kawpa ta bierei lei pha ta, mobile phone liata chyhsa bie nachho awpa no chhaota chyhsa hropazy pabua leipa ta bie rei tyh achhuah awpa a pha.



24. Isa a niepa na cha thei, pazu sazy chhao a niepa a cha thei; chahrasala, keimola saw zydua ta ama nie khaipa hmo a chahleilei vata chi hropazy hnohta Isa a niepa chapa reira ngapa he hmo phahnai leipa nata angia leipa acha tahpa pahnona chota, ama palohru pahnokhei thai a chhuah hri ma y.



25. Khotalaina rah (apachaipa ta Western rahzy) liata laihsa sexy kawpa ta ama tobipazy na hmo thei, na kiahpa ahnia kawpa lia chhao ama y thei aw, chahrasala, ama mobana taihta mopa nata sai hualua ngapa he angia leipa ta, ataih awpa a cha.



26. Western rah liata chyhsazy a eih pachaipa ta mongyu nazy he ama hawti ta tawhta ama no nata paw hnohta azialeipa rakho no-eih hneipa ta azia (sleep) tyhpa ama cha vata, satlia laihsazy chhao rakho sakha ahly ta azia khohpa he pahno thai vei ei. Chavata, viasazy nata puapa nota aziana liata achaku awpa ta pacha lei awpa a cha.



27. Shopping malls, market liazy ta chyhsa ama hluh kawna liata cha chyhsa eima tyhpazy he 'Hi" tahpazy byuh cheingei leipa ta, chasala, pahrana (residential) area liata ahlaihlapa ama hluh leina liata pakhata atyhpazy na hnei thei, "Hi" tahpazy ta ama chatahpa chhaota adua ta bie achho awpa tahna cha hlei vei, "Hi' tahpa ta pahneisili (smile) chota khosai thlah hra awpa a cha, hiahrina atao khohpazy ama cha khiah deikua na pahno nata pahno lei a sia kawpa ta na chho awpa a cha.



28. Shopping mall, convenient stores, etc, sohdaoh ahatuhpazy polite kaw sai eita, bie ama cha chho pha kaw vata chano chapaw a va ia khona palohru nata ama chakhohpa (admire) pa hawhta pacha hlei kha y. Chyhsa to he polite awpa ama chhuah vata tla a cha.

29. Chyhsa ku patu pata samaw (chibai) abu tita ama mo liata moh ma y, eye-contact tao awpa a cha.



Note: He acho liata palasapazy khi ro awpa eima vaw chhuah ngahaino ta Switzerland liata rai ahriapa Puhpa L.P. Sailo ta Mawreih la tawhta ano blog liata list atao chiehpa a y vata, cha cha Marareih la ta paliepa ta sopa chata, point thokha baichhi viapa nata edit thlu viapa a cha hra. Adoleipa y theita, maniah padokhei ula, baichhi awpa a y khiah maniah baichhi khei via heih ula, areihtuhpazy ta athohna eima to chyu awpa ta maraland.net ta eima loh.

Comments (8)
  • Laiu Fachhai  - A pha kaw
    Dear Maraland.Net Admin,

    He hmo nama vaw palasapa he hmo peimawh ngaitapa cha ta ei cha ly kaw ei. Foreign rah la dei cha leipata, India, Myanmar, Mararah, Mawrah nata Chin rah liazy chhaota hehawhpa etiquette (hro zie phapa) he zi thei khai si la a pha aw. Nama reipa pha kaw sai ta, a rei chhao nama rei hapa a chapa chhao ta achyhta ei vaw baichhi khoh:

    1. Pakah liata lao/pati a y thlah nota bierei lei awpa. Bie maniah ama chho hapa chhaota, lao/pati pala khai tawhta achhy awpa.

    2. Chokah liata basin liata pakah a chatlao lei awpa cha ta, ku chhao a si lei awpa a cha. Pakah a chatlaona ti he pachhao awpa cha leipata pala ha awpa a cha.

    3. Vao hawhta lao/pati paka ana chota cha-ei awpa cha leipata, ara (horse) hawhta hmaomopta cha-ei awpa. Tihah (soup) pahrao tita chhao a pyu pa-ysa lei awpa.

    4. Ie sa nota a tyu dah hawhta chyhsa hmo hah ta a tyu lei awpa.

    5. Chyhsa ta ama cha khilai awpa tlyma, na thopi nata niedo ma zy ama cha pie chakei awpa hnabeiseih lei aw pa. Restaurant liata thopi do tlyma, pati nie tlyma ama chahruapa chhaota, do/nie ma pie a chhuah cheingei hra awpa.

    He rakha he cha chy sala, hetawhta ei vaw baichhi via heih aw.
  • Anonymous
    Rei apha kaw, tao awpa chhao achhua chy pa sy!

    Vehicle ( Motor) drive ahao ngalapa nacha khiata cha motor hao ngala nota mobile phone chaba pata bie rei he dah acha khiapa acha vata tao lei awpa-

    Pawpi sado nata Lathlo laipa, Airport, Train station rachhoh satlia laisa or novah kiss ngala pazy hmoti ta mo pakaw tu lei awpa, amo lata cha kiss he normal ngaita kaw thlah-

    Dao nata ochho or sanaw rinona o lia patie doh lah tita dawra chhoh lia yes ta ha pata ama chapie hapa khacha achhana taih nie khai ha awpa pahlo palaibah lei awpa apha-

    Eima bai via lyma syu!!


  • KP
    26 na khi areikhona pahno aru kaw!! Pahnothai viana awpa ta Comment chhopasia theipa nama y khiata la eima cha ly kaw aw.
  • MLM
    Mongyuhpa viasa hnei la, khitlyh khoh ula, nama tlona hotel or chyhsa o liata rakho he laipa thlah sala, cha liata azia khoh awpa hawhta na pacha thei aw. Amo ta la khoh tiarah aw vei ei... a yzie cha pakha tlyliah la azia abyuh aw. Chapaw nata chapaw viasa kawpa chhaota, etc... kha hawhpa liata reina a cha aw...
  • ZZZ
    2 na chhao khi areikhona apahno aru kaw hra....
  • Anonymous
    Hmia pahno leipa hawtizy apy chakhy lei awpa tahna a cha na ta ei pangiasa.
  • vytuchho  - re:
    KTP pakhypi nota tlyma,MTP,MSO etc/.conference tlyma,khitly nota tlyma,ata hma no daiti liata cha Laisa nata Satlia zy cha ama tlona O liata azia khoh pazy papei pamaw sana rai hnei khao lei pa eita,tla ama zia khohpa arei khohna acha nata eipa ngiasa...
  • vytuchho
    28 khi mall liat tlyma,convenient stores liata tlyma sodaoh ahatuhpa apolite tu vata avaw khohpa hawta apa hno vata na he hawpa pachu nazy Xavaw ro nata eipa ngiasa....................ha aha aha aha ha
Write comment
Your Contact Details:
Comment:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img]   
:D:):(:0:shock::confused:8):lol::x:P:oops::cry:
:evil::twisted::roll::wink::!::?::idea::arrow:
Security
Please input the anti-spam code that you can read in the image.
Last Updated ( Tuesday, 28 September 2010 08:10 )  



Maraland.Net

About Us
Contact Us
Company Info
Maraland Blog
Maraland

Mara History
Map of Maraland
Maraland at a Glance
Tourist Spots
Programs

Advertising
Partnerships
News Contribution
Article Competition
Help

How to Register
How to Comment
How to Submit News
How to Submit Link
Policy

Terms of Service
Privacy Policy
Copyright Notices
Comment Guidelines
© 2002 - 2012 Maraland.Net - The Home of Mara people on the Internet - All Rights Reserved
RSS Feed