Mara Evangelical Church (MEC) tawhta World Council of Church (WCC) taih akaona lapi tahpa article pha kawpa he vaw reih hra ma y. Arohtuhpa he ano pohpa tlaita Switzerland liata Geneva khihpi liata achupa a cha.
MEC TAWTA WCC TAIH AKAONA LAPI
(From MEC to WCC: Ecumenical Road)
By Pastor Vahmo.
Biehmia
Awnanopazy khokheina, thlachhana nata dychheina phapa tolyma nata Myanmar Institute of Theology (2005), Midolo Ecumenical Foundation (2007, Africa), nata Ecumenical Institute of Bossey (2011, Switzerland) liata achuna zy ei hneitheipa vata Paw Khazohpa nata Awnanopazy lata alyna bie hmiatua ta ei reih. He achuna zy liata ei hmotheipazy thata mopava viana eina pahneisapa he a tie-su a cha. Awnanopa liata thyutlia sawzy hneithei kala’wpa chhao khokhei ei nata ei thlachhana chhao a cha hra.
He Article he MEC Awnanopazy pahnoviana a cha khiah tahpa khona vata MEC tawta WCC taih Akhaona Lapi (From MEC to WCC: Ecumenical Road) tahpata bieluh ei pie. Article pachhopa cha vata a chhoh liata a y pazy chhao a pachhoh theina ta rohpa chata; MEC he Ecumenical Awnanopa ma a cha, chaveikhhiah Evangelical Awnanopa ma? MEC nata WCC taih siena lathloh chhopasiana zy, nata MEC he Ecumenical Awnanopa cha khiah LTC he Bossey phihnie a pazie aw ma?, tahpa nata khapa a chhuanazy nata hmiala lathlohzy a y aw tahpa zy he pacha kala awpa ei khopa a cha.
MEC he Ecumenical Awnanopa ma Evangelical Awnanopa?
Mara Evangelical Church (MEC) he Chipho moh “Mara” ta piepa cha vata Mara Awnanopa tahpata Myanmar Council of Churches (MCC), Christian Conference of Asia (CCA), World Alliance of Reformed Churches(WARC), nata World Council of Churches (WCC) zy ta avatla ta ama pa hno. He MCC, CCA, WARC, nata WCC zy he Awnanopa (Church) zy chaleipa ta Akaona Py (Fellowship) zy ama cha.
Eima Awnanopa chhoh liata MEC he Ecumenical Awnanopa ma a cha; chaveikhiah Evangelical Awnanopa ma, tahpa bie hiahriena a y tyh. Chahleikhota vatla awnanopazy, achuna sikuzy liata zy nata viasa richazy chhao ta he hawpa hiahriena he eima tyh lyma hra. Africa rah liata y nota keima he Evangelical Awnanopa ta eina hmo ei. Switzerland rah liata chhaota cha hawpyly hra. Chhopasiana liata daiti varo ei pahryu tyh. Achhapa cha Ecumenical Awnanopa nata Evangelical Awnanopa zy he ama pachupa doctrine, sikheina-yzie (Trend) nata paduana da (structure) zy lyuleina vata a cha. Chakhiala “MEC” tahpa hawraw hmapazy pachatua si. “M” he “Mara” chipho duakhei ta, “E” he “Evangelical” tapa duakhei heita, “C” he “Church” (Awnanopa) tahpa ta a duakhei.
He liata pacha awpa cha “Evangelical” tahpa he a cha. Khizaw Awnanopazy pahnona ta cha “Evangelical”[1] zy he thatipha chho tiama papuatuhpa zy cha ei ta, amozy duakheipa doctrine nata chhithana dah zy anano kaw hra. Kaokhalata reipa cha khiah A-ei hrapa Awnanopa (Mainline Churches) liata a hlao va ei. Chahrasala amo zy he a-ei hrapa akhaona py zy ama padua hra. Pakhona ta World Evangelical Alliance he ama kaona py (Fellowship) a cha.[2]
.
Chavata Evangelical Awnanopa zy he Ecumenical Akaona Py liata a hlao va ei. Theithai vianawpa ta Viarah (Myanmar) chho liata a ypa Evangelical Awnanopazy nata Pentecostal Awnanopazy he MCC liata member cha va ei. Cha hawnahrachata Evangelical nata azaopa Pentecostal, Adventist, Holiness, Anabaptist, hpz. Awnanopa zy he WCC liata member y tla va ei. Africa nata Europe liata “Evangelical” tahpa moh pie ta “Ecumenical” awnanopa a chapa hlupi a y hra. Evangelical Church in Germany (Reformed), Genava Reformed Evangelical Church, Africa Evangelical Independent Church, tahawpazy he ecumenical awnanopazy cha ei ta WCC lia chhaota member ama cha hra.
.
MEC he Reformed Tradition ta a siepa cha ta, Presbyterian Structure a hmapa a cha. Evangelical Tradition nata structure hma vei. Reformed liata Presbyterian zy he Mainline Church zy ama cha. Chakhia la MEC he Mainline Church cha thei aw vei ma? Khapa vata e Reformed eima chapa ta ‘Reformed” tahpa moh eima pa hlao vei. Khapa vata e Evangelical eima chaleipa ta “Evangelical” tahpa moh a pie? Bossey Archive (Cha/hmo hlopazy pasona) liata Rev. Hai Dau nata Rev.Thau Lei zy moh ei hmo. Denomination moh ama piepa cha “Reformed” ama tah. Reikhopa cha WCC liata MEC he “Reformed” Awnanopa tahpa ta a pa hno, tahna a cha. Chavata MEC he moh pie pathie awpa ta a khoh, tahpa ei pa hno. Chakhiala kheita e moh a pie aw?
.
MEC tawta WCC taih Lathloh
MEC he Ecumenical Awnanopa cha vata Ecumenical Theology nata Ecumenical trend zydua a pyh hleikhota a hma lei ma. Ecumenical movement liata a thathlo hleikho ta a chho raihriana zy lia chhaota a hlao lyma hra. Ecumenical Theology cha Awnanopa pakha nata pakha a theithaina (mutual understanding), pakha nata pakha khokheina (mutual acceptance/recognition), nata pakha nata pakha azana (mutual respect) zy he a cha. A noh doctrine zy, trend zy, structure zy, nata worship style (apakyna dah) zy ado vei, tahpa pachuna cha ecumenical theology cha vei tahna a cha. Eima ngiapana palahana dah (way of spiritual expression) lyuleina dei ta a cha, a tah. He kyh liata MEC he ecumenical theology a hnei roh kawpata ei pa hno.
.
MEC chana (nature) liata mission hmiapasapa awnanopa (mission oriented church) nata akaoraona palophao/apokhana palophao (the spirit of ecumenicity or oneness) a hneipa a cha vata. He he ecumenical trend a cha. Awnanopa he ky to liata tovyu a hnei; political, socio-cultural, economic, educational nata health affair zydua a hlao. WCC a duahla (1948 ko ta a dua), Life and Work adua haw. 1925 ko ta International Conference hneipa cha ta social issue zy; Awnanopa, khihtla (society) nata Sawkhana (state government) zy he ama rei pahmao. Sapa nata thlahpa he chysa pakha hrona liata y vata, awnanopa liata myuphyna eima hnei tahpa he ama ngiapana a cha. MEC awnanopa chhao he ngiapana he a hnei hra. Chavata development raihriah a theina hrakha ta a hria ly ma.
.
Khapa vata ma MEC ta MCC, CCA, WARC, LWF nata WCC member zy a cha thei? He akhaona py zy he acho liata palasa hawpa ecumenical theology, trend nata structure zy a hmapa cha ei ta, cha liata MEC chhao anoh ngiapana liamaripazy cha vata a cha. Chatanachata MEC cha:
(1) Myanmar Council of Churches (MCC) liata 1985 ko ta Member a vaw cha. Membership hiana daiti liata Rev. Tei Tu ta “Hmaokha ta akaoraona he Zisu pachuna a cha” a tah. MCC chhaota a palotla kaw, tahpa eima pahno. MCC he regional council cha vata Viarah (Myanmar) chho liata akaona py lai chaipa a cha. Atahma member (14) a hnei haw. Eima rah political rairuna vata a noh khona hawta rai hriathei vei. Ecumenical theology, trend nata structure hneipa a cha, tarawpa ta Political issue liata biereina hnei thei vei ei tahkhopa a cha. Ziambia rah liata Political issue he awnanopa ta a rei cha chai. Chahawta Switzerland lia chhaota Awnanopa ao he a paro (Church vioce) cha chai.
.
(2) Christian Conference of Asia (CCA) liata 1989 ko ta Member a vaw cha. CCA he East Asia Christian Conference (EACC) tahpa ta 1957 ko ta International Missionary Council (IMC)-WCC Joint Committee - Staff team (D.T.Nile from Sri Lanka, Kaw Than from Myanmar nata Alan Brash from New Zealand) ta paduapa cha ta, 1973 ko ta moh pathlaipathiepa a cha. Asia (regional) liata Protestant awnanopazy akaona py laichaipa a cha. Asia liata Krizypazy eima chytu vata mission chakaona he a ei viapachai ta a hria. He liata MEC chhao tyuvyu hlaopi eima hnei hra.
.
(3) World Alliance of Reformed Churches (WARC) liata 1993 ko ta Member a vaw cha. WARC he 1970 ko ta a dua ta, Khizaw kaoki liata Presbyterian or Reformed Awnanopa system a hmapa awnanopa zydua member ama cha thei. 2002 ko liata rah 107 tawta 215 member zy a hnei haw. A ma General Office he Geneva liata a y. MEC chhaota kao hlupi tawta tyuvyu pha a hnei ly ma hra.
.
(4) World Council of Churches (WCC) liata 2001 ko ta Associate Member ta a pyh. WCC he 23 August 1948 ta paduapa chata, a ta noh liata Protestant, Orthodox, Anglican nata Independent awnanopa zydua tawta 349 member a hnei. Catholic deikua full member chaleipa chhaota WCC-Faith & Order liata member a cha. Malu lata 500 million hlata ama hlu via. A dua ko 1948 ta biepuapa cha “WCC he Awnanopazy Akhaona a cha” (WCC is a fellowship of the Churches) a tah. Chahleikhota WCC cha Awnanopa chaleipa ta, Khizaw awnanopa (Universal/World Church) cha hra vei,a tah. Zisu Krista raihria chabapa zy hriapazaopa cha vata apokhanazy, akaoraonazy, nata angiapa zy (social issues) liata awnanopa zydua hmaokhata hria awpa he a raihria chaipa a cha. Ngiapana ky liata apokhana (unity in Faith), nata Khizaw adona nata Diana chata chakhaona zy (witness and service for just and peaceful world) he ama chhychalyu cha chai. Switzerland rah Geneva khihpi liata ama Headquarters a y.
.
(5) Lutheran World Federation (LWF) liata 2010 ko ta Member thiepa ta a pypa a cha. LWF he rah 23 tawta Lutheran awnanopa zy ta 1947 ko ta ama duah. 2002 ko liata 133 member awnanopa zy hnei haw ba. LWF he Free Association of Lutheran Churhces chata, apokhana, awnanopa apyna zy a chuna (theological research), akaona raihria liata chakaona, chysa angiapa zydua (issues of human need), nata khizaw adona nata diana zy he ama raihria chaipazy a cha.
.
MEC tawta WCC taih lapi sahawpa suzy cha eima palasa haw. Chakhiala kheita Lapi a paveih, kheita azaona a hnei, tahpazy eima pa cha ba aw.
(a) Ecumenical lapi paveina liata national council (MCC) he chapiah awpa chata, khokheina nata thapatlona zy miah ama hnei awpa a cha. Regional council (CCA) nata eima Awnano thabypa Akaona Py(WARC) zy he eima chana pahnokheipa ta khokheina zy ta dychhy awpa ama cha hra. LWF deikua he Khazohpa raihriah chakaona kyh liata a dychhy kala awpa he chata, WCC dei kua Khizaw Krizyhpazy akaona py laichaipa chana hawta MEC chhao khizaw liata awnano laikawpa a cha hrapa vata member cha awpa he a byupa a cha.
.
(b) Ecumenical Azaona (relationship) liata MEC azaona he patla kaw. Direct ta Azaona a hnei thei sai tahkhopa a cha. MEC Office (Lialaipi) tawta MCC office (Yangon), CCA office (Thailand), WARC office, WCC office nata LWF office (Switzeralnd) zydua cha direct ta azaona hnei hleikho ta Direct ta raihria lyma thei (Finance ky deikua cha National Council chapia aw). Training, scholarship nata development project zydua direct ta azaona hneipa ta rai-hria thei hra. Chavata MEC he malu chyta hrasa la, phaosa kyh lata dychhi hrasa la, Khizaw Awnanopa laichaipa zy hryta a hlao hra ei ta khopa a cha.
.
Biekia hmiena
MEC he py chypa cha vei. Khizaw Awnanopa laichaipa pyzy hryta a hlao hra. Ecumenical relationship liata a vahnei ta, a thatlopa a cha. A chhuana, pachana nata hnabeiseina zydua khizaw sina (level) liata a y. Chavata Awnanopa zydua pachana miakha, palophao miakha nata achhuana miakha liata thathyu kawpa ta MEC he chhitha lyma su vy.
[1] Khizaw Awnanopa pachaina (divisions of major Christian traditions) liata Catholic, Orthodox, Reformed nata Evangelical tahpa ta su (4) eima pa chhai thei. Orthodox liata Assyrian Church of East, Oriental Orthodox nata Eastern Orthodox; Catholic liata Roman Catholic nata Old Catholic; Reformed liata Lutheran, Anglican, Presbyterian, Congregationalist nata United Churches; Evangelical nata Free Churches naw he hmaokha cha ei ta Anabaptist, Baptist, Society of Friends, Moravian, Methodist, Restorationist, Dispensationalist, Adventist, Holiness nata Pentecostal zy ama cha. Evangelical line liata a ypazy cha Anabaptist, Society of Friends, Moravian, Restorative, Dispensationalist, Adventist, Holiness nata Pentecostal zy cha ei ta, ahropa zydua he Ecumenical line liata a hlaopa ama cha.
[2] World Evangelical Fellowship he Europe rah liata a ypa evangelist zyta 1846 ko ta World’s Evangelical Alliance tah paduapa nata USA liata evangelist zy ta 1943 ko ta National Association of Evangelicals paduana zy tawta August 1951 ta paduapa a cha. 2000 ko liata member 108 ama hnei haw. 2002 ko liata World Evangelical Alliance tahpa ta moh pathlaipathie heipa a cha. Dictionary of Ecumenical Movement (Geneva: WCC Publicatiions, 2002), 1243-44.
Note: He article pha kawpa a vaw thyutuhpa he Pastor Vahmo, Bossey Ecumenical Institute, Geneva, Switzerland liata M.Th achupa ta a ropa a cha. Acho liata eima ly kaw. Ary liata related link liana heta ano thatih nata related article-zy a y.
Related:
Doing A Theology of Refugees in Myanmar Context
Towards a fuller visible unity of the Church: A Myanmar perspective
-
|2011-03-21 12:44:00 Va Va - AlynaDear Tae Vanoh Paw,
Alyna chibai ei cha bu! Keima article na vawreihrapa vata nata comment na taopa vata ei cha ly hmei sei. David Jeckins rohpa "The Next Christendom" chabu liata Christianity he West to East nata North to south la a pasi hawba tahpa a roh. Belarus liata local Awnanopa laichaipa he Kenya chysapa paduapa a cha malu 10,000 hlei ama pha). UK liata Local Awnanopa laichai chaipa sa kha hei cha Nigeria chysapa paduapa a cha hra. Chavata na reipa he a do hmei sei. Evangelical awnanopa zy he maluh lata ama tha tlo kaw.
Chasala keima argument taopa he MEC chana tae chaluapa he a cha. A hei awnanopa pachhiepahrupa y tla vei. Cha hawpa interpretation y khiah ngaithaina ei cha haw ei.
Eina khokheina nata thlachhana cho liata Kzohpata byhna na pie maw se,
Alyna chota,
Na nawtae Va Va
-
|2011-03-22 18:07:52 Papao - Aphakaw pata eihmoDears
Pastor Vava nata Rev Fc Lai-u
Nama cha rohpa hmo nata eima Mara chata ahriapasa nasai acha aw nata eihnabei naseikaw. charo tita arohtu pata avawreitu awpazy chata aphachaipata aro awpa aphachai, avawreitupata aphachai pata areihra aw pahe aphachai hra eita.
chasa eimahmo he achhima aphama, eimataopazy maniahmia adyma dy veima tapazy pahno leipapita Keima eih deihe eimapasah saty khai.
MEC deihe Marapa chaleipata Mara tapacha Chipho acha,,,,,, MEC cha AwNaNoPa padei acha,,,, chaliata MEC AwNaNoPa Khohlata Bylaw zy kholeipata a y pahlupi ama y thei aw,,, Mara pacha hlata Pyhropa hlupi ama y hra khanaw zychata pachaathai awpa aphahra. Keimo MEC hah deihe reinga lapa phapa chhaota Human Rights Daiti chata eima mopa kala awpa pha kawpata eihmona achahra.
-
|2011-03-22 18:15:43 Lailai - Awnanopa deihe chaVEIDears
Unawzyduata nama pahnokhai nata eipangiasana chahra.
Awnaqnopa ta Varah khina rah maniapakiasa thei awvei asiapata eipahno. Khahawpa py eima y pachhaota ABEIPA liata eingiapa hlakhiatala Varah cha Keima eih acha. Khizaw he Keima eih chasala eitao nawpa rai y vei. ahy eipazao pachhaota nata eipahno pachhaota Sapa sai acha eita ,, ABEIPA nata apazao awpa he aphachai pata eipahno.
He Unaw Khizaw he apazao leipata y eisi la ABEIPA apazao su vy.
Sapa raihria achakhiata aphane ,, ahneipa Rahnaw athaipa Rahnawzy eimapazao pacha aphane,,, Anananopa liata chata ABEIPA apazao deihene aphachai..............................
He Unaw vawkua hama
Krista mota
-
|2011-03-23 03:04:17 Mara Carpenter - Keima eihmo nadah!Dear Pastor VaVa nata Dr. Lai U Fachhai ( Va noh Paw),
He article he vaw reih nata eipa lo liahta sakha akaw pua pacha, Evangelical, Pentecostal and Fundamental mission y leipata Ecumenical mission deita Myanmar rah liata cha mawh sala" tapa acha. Ecumenical mission deita tah chamawhsala Ko 30 after 30 year kholata Myanmar rah liata Christianity he keima imagination liahta eivaw pacha. Apacha raita vaw pacha thei vana..Keimo Kri azy hawpa zy pihe Buddist lata eima cha khai thlo aw va ma?..Khapa vata y? Ecumenical ta mission rah pakaw awpa Matt 28:19 nata spiritual maturity he focus leipa vata acha.
Pastor VaVa arguement nata explanation kho pahe ado vei tana chavei. Ano deikua asia pata ala pacha Mara Evangelical church tapa moh he pathlai khona ahneipata ala. MEC khi zaw nata azao na pala sa kho navata achahra. Ecumenical movement he ama theology nata social development, enviroment tapa zy kho achhi ngasa. He liata ama strong kaw hra. Political role liachhao voice ama hnei kaw hra.
R.A. Lorrain he Evangelical acha thlo awpata arai hria pathao na liata ala pasia. Eima awnanopa MEC members chhao he Mission liata thatlo kaw pata ei pahno. ama hnei chhopa mission chata ama pi pasai lyma. Keima eihawti nota eimeino hnota aw tih (egge) ei hia. cha liata eimeinota areipa cha, namo hlata rahzoh paliata a y pa thla hmih leih diahpazy he ama pei maw via tapata arei. awtih cha napie kho leipata apoh na o lata rah zo pachata athao ty..
Dr. Lai U Fachhai Arguement taopahe keima chhao strong kawpata ei support. A chha natai rei maw eisila Doctrine liata arguement ahlu kaw aw.. chha thai khao aw vei.. Achha na liata quetion avaw y awpacha Christology cha bah awta, Do you believe Jesus Christ and His words tapa cha awta chaliata Ecumenical doctrine chhao he asia pata hmo theipa acha..
MEC rah kaw via lyma maw se...Amen
Mara Carpenter
-
|2011-04-02 03:09:49 MEC - Aw apei rima cha!Pastor VaHmo,
MEC he pa kai chhi haw ba hai tapa ma napa cha? Eima rah liata theologian lata thaiso via pa puavia ei, MEC hupo via lyma.. apei dacha..
-
|2011-04-02 03:15:48 thathaMara Mo a mu pe naw!! MEC nopaw zy ta 666 la acha chhitha pathao hawba paeikha apa hno va ei chima?
Na cha kua khia cha kua la, na palo khia pa lo lao la tapa nata azao pata Zisu nangia pakhia tlao angia pa laola Sata nangia pa khia tlao angia pa lao la, cha kua tlo chiva laloh tlo chiva.. alalao pa nacha...
-
|2011-04-03 05:06:03 Judith PawPastor Vahmo,
Na Article he reih byuh kaw tyh na ta, atamy daihti ei hnei theipa vata ei ly kaw. A pha ngasa. Achuna pha kawpa hnei thei chi ta, pachana athuh kawpa ta awnanopa duasu Ecumenical Perspective tawhta Article na vaw roh theipa vata ly a chhih kaw. Pachana kawh ta, na saina dah chhao Awnanopa chata lathloh peimawh kawpa a chapa ta ei pahno. He article he a pha tah hmeiseih na ta, pachana ei na pie kaw. Chyhsa hluhpi ta na saina kao he ama cha patukhei thei leipa hawhta ei pacha.
.
Na chuna nata Abeipa na chakaona liata Abeipa ta cha ypa sala, Byhna cha pie se. Article chhao vaw roh via lyma tyh mah y.
.
[@Maraland.net liata hriatuhpazy, Marareih rodah - pazao awpa nata pazao lei awpa, rei a thlazi via thei nawpa ta vaw pado(edit) thei tyh ula, rei arupa kawpa ta ei pahno]
| < Prev | Next > |
|---|














Na article ropa a pha kaw. Anodeikua sakha pahno awpa a peimawhpa cha, "evangelical" tahpa nata "ecumenical" tahpa he cha hawhta pachhaih (dichotomize) thai hmeihseih awpa cha vei ei Evangelical doctrine a pyhpa awnanopazy ta, awnanopa azao pakhyna liata ama hlao hra khiata cha ecumenical body liata ama hlao hra tahna tla a cha. Tawhta la khizaw duahmo mopata, evangelical awnanopazy he ama poh via laih lyma. Europe liata "ecumenical" body liata a hlao kawpa ei, pakhona ta Church of England zy kha va moh la, ama tla pahnai via lyma. Theology a thai kawpa pastorzy hnei ei ta, achhyna o pha ngaitapazy hnei ei ta, soh lata chhao ama hneiroh kaw. Anodeikua Pahanoh ta ama achhyna o liata a pakhy awpa hnei khao veih ei. A pakhy chhohpa cha macha via latapa chyhsa chyhta ama cha ba.
Evangelical awnanopa na va mo khiata deikua cha, ama pastorzy PhD cha hlei thlyu aw veih ei; achhyna o phapa chhao hnei leipa ta siku hall liatazy ta ama pakhy; soh chhao hnei tu hra veih ei. Chahrasala a pakhypa hluh ei ta, thyutlia hluhpi zy ta a pakhy ei ta, hezy tlai he awnanopa hrohpazy (living church) cha ama cha.
A phapa ta a vaw chu lyma mah y!
Vanoh Paw