He article pha kawpa he vaw reih hra ma y.
PAZU-TABALA (BAT) NATA ‘GENDER NEUTRAL’ IDENTITY
Written by Dawnga nata Lailai
Hyderabad
Thursday, 22 January 2009
Râhsa Khizaw bua nota chôla nata ryla adyuna lia khata Pazu-Tabala ta a tlô viapa la mai ‘identity’ a hlykhei lyma ta, a chhana liata chhochhi cha pavaw-sahropa hro nahzy hawhta a pava nota chhao nie tlua ngâ khao leipata lô-khao thuhny nata zohpa liata a hrochhôh noh nata daihti a hmah tahpa phôh ama rei tyhpa kha pahno pi ta. Kô rei leita a khô hapa nata tahma hlata politics ziza a paliepathei nga haipa heta eima thyutlia penawhzy he Pazu-Tabalapa lata maniah papua khai aw tahpa chi a chhih ngaita kaw.
Zakô September thla khophie rachhôh taw na khata India dahpipa ry liata Constitution (Scheduled Castes) Order, 1950 he Ministry of Social Justice and Empowerment ta ‘gender neutral’ lata panano awpata pahruana tao ta. Union Cabinet chhaota he chôchah liata pachana varopi a vaw hma hmâ ha hra. He dahpipa ta a reina dah ta cha ahy rai a paw Scheduled Caste (SC) a cha khiata cha ano chhao SC a cha awpa a cha, a tah. Pahruana thiepa liata deikua cha ahy rai a nô ma a paw ma SC a cha khiata cha a khohtlyna ta SC a cha thei aw.
Ministry bie puapata a palasana dah ta cha: chapawzy luhchana society liata eima pahrapa vata sawzy chhaota pawzy chana (caste/community) ngala a hlykhei thei ei ta, nôzy chana (caste/community) ta yzie hnei vei, a tah. Chavata, SC cha leipa paw a hneipazy ta ama nôzy SC chana ta athona a thyu kheipa hlupizy cha a hlykhei thei vei ei tahpa ta palôh tlah leina bie chhao ama rei papua hra. He hleikhôta zahnia tlia ta Madras High Court bie pathluhpa cha ‘inter-caste marriage’ likaw liata saw a pihpa ta cha a nô nata pawzy caste tawhta a kho viapa atlyh pata athona a hlykhei thei aw, a tah. He High Court bie pathluhna he June 27, 1975 salyu ta sawkha bie papuapa tlychaka pata taopa a cha. Cha sawkha bie papuapa ta cha saw, a nô nata paw ahy via ma SC a cha khiata cha, SC chana a thyukhei thei aw, a tah. Anaimalai Panchayat liata union councilor acha ngahaipa Pihnô V. Kasthuri ‘reserved seat’ tawhta â contest a do vei tahpata ama haina (complaint) chhao cha yzie zahnei thei vei. Achhapa cha, Kasthuri paw he backward community hry tawhta pa chahrasala, a nô he Kudumban community (SC)-pa a cha vata a cha.
Atahmano chata cha, he bie pathluhna heta SC na dei a-ô chyhrasala, khati daihti ta ma cha keimo ST nahzy chhao maniah a kaw ô chei ngei hra aw. Khati noh nata daihti ta ma maniah a kaw ô aw tahpa he eima hiahrihna tlao a cha ha ba.
Via/chihro phohro nata ahnei pahlaopa sawnahzy duahmo he kheitama a kaw cha lyma aw vâ tly? Chihro nata ahnei pahlao khohna he tlao a pôh via rili aw vâ tlyma? Achuna nata sawkha rai liata ‘reservation’ eima hneipa zy heta khatlu ta ma â tao aw? Tribal Scholarship sôh a phusa lâ ta eima hmô tyhpa zy he kheita a kaw cha lyma aw? Marwari sôhdao hneirôpa ta Mara lahpi chô liata a sawzy ta ama nô chana (caste/tribe) hma pata Scholarship, rai nata achuna liata tribal seat eima hneipazy he duah maniah chhu khei haw hra ei sala kheita cha aw vâ tly? Atahma chhao heta maniah ama chhu pathao ha bapa cha ta! Nô nata paw Mara dopata, dyhchhiepa, likaw liata saw apihpazy châta mo-oh a chhih kaw aw vei ma?
He hleikhôta, sawkha rai a hria ngahaipazy châta promotion chôchah liata khahlata SC tlyma ST tlyma a cha tahpa chhao eima pahno bei leipa eima rai hrialahpazy ta ama nô/paw zy SC/ST chana hma pata promotion maniah hmô sai lyma tlai/haw ei sala!
Atahma no taihta quota/reservation eima hneina dah he cha caste/tribe tlychaka viarô sai a cha. He hawhta ‘gender neutral’ tlychaka pa heta a râh pôhpalô/chhôh zydua lia heta hma khaipa cha h’aw sila, kheita cha aw va tly? Achuna-o hlupi admission chôchah lia nata sawkha rai thokha zy lia na heta OBC zy hry liata chhao ‘Creamy Layer’ pachhai pachhua hapa cha ba ei ta. He yzie cha OBC nah hry liata khihsa thei viapazy chhaw pathlana chhaichhi a cha. Chahrasala, India râh hawpa, chi nata pho (caste/race) a mohnao pasana râh lia na heta cha khihsa duahmo phana (financial stability) ngala heta ‘social inequality’ nata atlybaina/amohnaona palôhrupa he a pahlei hmeiseih thei aw vâ ma? “Chinky/Nepali/Bahadur” tahpa ta mohnao/aisai-ngai kaw pata maniah aw sao tyhpa he ama pathlei thei hra vâ tly ma?
Vadua achhi kawpata, eima tah aw tly ma, asosah kawpa hawta eima pacha ha hrapa vata tly ma, eima pahno leitu hapa vata hri ma, eima chuhaipa pyzy MSO nata Student Union hro liata chhihthatuhpazy nata eima politician thokha hry liana heta quota/reservation peimawh khao mapi tahpa reikah papuapa ama y tyh. North-east liata achuhaipa py apazao pakhypa North East Students Organization (NESO) level lia chhaota he haw reikah a pathliepa ama y tyhpa heta thlazoh a pachhihsa ngasa tyh.
Eima chanônazy ta viapa/chihro phohro ama chana dopa pahno hlâh-na chôta vahpa châta hnei ei ta. ST chapa a thoh-na nata rypaona a chadaina vata ama vahpa chana dopa(identity)zy cha thla ei ta. Ama vahpa nata sawnahzy cha Mara chana poh-o chhôh liata ama la pangia. Mara dopata nô-vah likaw liata a pihpa sawzy tovyuh awpa cha pachokua sa ei ta; Marapa chana hma pata ‘trade license’, ô hmo nata sadô pass etc, ama hnei lymapa a cha khiata cha eima râh he daihti rei leipa liata chihro phohropa ku liata a y ha ba aw. He hawpa sawnahzy heta sawkha rai nata achuna-ô liata SC/ST reservation/quota zy varo tlai maniah chhu ei ta, a to awpa dota, a râh leilô saw, zycha ku ruapata tlao eima y aw. Central Service liata eima ngiathei nachha reservation/quota chhao he maniah pho khai awpa a lyu. Medical nata engineering college, etc. liata quota eima hneipa zy he keimo chata yzie za hnei thai khao aw vei. A chhapa cha sôh nata thih liata keimo hlata ama duahmo pha via tyh ta, a pha lei viapa ama cha chhao rai ta, he hawhta chana (identity) thlapa he khizaw râh hropa la ta cha hmo thei leipa a cha. Keimo chhao he viah chana a la/bai awpa cha sila, khatino ta hma maniah pyh lei hleikhôta ama thonazy maniah hlykhei beih vei ei. He hawhta viahnahzy Mara (ST) lata eima la pangia chhyhpa a cha khiatala sawkha ta reservation/quota a tao chha chaina chhao a hlao tlo aw vei.
Charles Darwin khata ‘survival of the fittest’ nata ‘evolution’ chôchahzy kha reih ta. Anodeikua cha, democracy ryureina ry liata a ypa chahaba pita; a thatlô via nata ‘fit’ viapa nahzy ngala a dua papua theina râh/su cha khao leipa pi ta. Democracy a duana thabypa sakha ‘welfare state’ ry liata apahrapa eima cha ha ba. A hnei/lai viapazy lai patlua tuh awpa vaihna chôta nata dychhie/riethei viapazy deichhyta cheichalo laih awpa he ‘welfare state’ ta achhua chaipa a cha hrih. Hiakha la ta cha India ti nata râh eima chapa he vahnei a chhih ngaita kaw.
Notla (west) râh la achuna-o hlupi liata cha ‘evolution’ chôchah he ama sawnahzy pachusa awpa ma pachusa lei awpa tahpa buakhei kaw ei ta. Eima râh liata deikua cha nô-paw nata thlyutliapazy pita hmah eima lana dah adovei khiatala eima tu-saw chha (next generation) liata rairuna (identity crisis) khiakhi via eima taopa tla maw aw tahpa chi a chhih kaw. Reservation/quota chôchah eima rei na heta cha inter-caste/tribe ahneina likaw liata saw apihpazy he chyhsa (homo-sapiens) lata cha leipata Pazu-Tabalapa lata tlao eima papua thlah h’aw vei ma i?
Note: He article pha kawpa a vawthyutuhpa he Satlia M.S Dawngliana Khithie (Dawnga) nata Puhpa Derick Salai Solo (Lailai/Theodore Paw) zy ama cha. Amo he Hyderabad liata a y haipa ama cha. Ama cho liata eima ly kaw.
| < Prev | Next > |
|---|










Nama article he eima rah saw a reitupa zy chata athona chhao a cha cheingei hra aw.