Skip to content
Site Tools
Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size blue color
Advertisement
You are here: Home arrow Articles arrow Interview arrow L. Beimopha IRS Apakyhna bietlahpi pazy
L. Beimopha IRS Apakyhna bietlahpi pazy Print E-mail
Written by Bangalore Correspondent   
Tuesday, 01 May 2007
BANGALORE: Stp. L. Beimopha IRS (Custom) cha Bangalore lata training zy vata kah 2 rachho aza chah chhohta MSO Branch Bangalore Office bearers nata MCF Bangalore nopawpazyta apakyhna Pawchaw(April) 22-pa khata hnei eita, cha liata hiahrina nata achhyna zy cha net ahmatuhpazy rei thei hra awpata he liata eima vaw soh.

Stp. L. Beimopha IRS biereina ahnei nopa
Stp. L. Beimopha IRS biereina ahnei nopa

Kyhchhihna chhaota he daihti he Ls. Finali Beita zy O ama tlopa liata ahmapa chata, biehmia Satliapa L. Amie-ta reihna hneita cha tawhta L. Beimopha IRS -ta bie reina hneita, a khola ta Stp. Pawsa Lava, Secretary, Roselyne Solo, Treasurer nata Rev. Peter Bei Chatlai Beita, Vice President MCF Bangalore zy chhaota biereina hnei hra eita, Satliapa Vabeihalai Nohro ta chair a sie khei.

Stp. L. Beimopha(Apawnga) ta areina dahta cha eima chu dah he eima thla abyuh a tah, rah asosahpa liazy cha Private firms nata companies lai pazy ta hmo hlupi he tao eita, lapi taopazy, project lai kawpazy he amota ama tao tyh, chavata private company laipa liazyta rai hriathei awpakha hmo peimawh kawpa chata; sawkha ta cha hmo issue peimawhpa e.g. defence nata security issue zy hawpa zy he sawkhata 'role' a play tyh.

Rah dyhchhieviapa nata rah akiathy ngahaipa (developing countries including India) liazy deikua cha sawkha heta rai viata he hriaviata, defence tawhta lalai chaopazy, dam laipa taopazy, hmoto viata he sawkha (government)-ta atao via vana heta, sawkha rai liata eima ngiahlu khiahcha kha hmozy kha eima hriathei hlei kholeita keimo(Mara rah) chata apha via thei n'awpata eima hriathei hra. Chavata ahlu thei chaina hawta sawkha rai liahe eima ngia apeimawh hmeiseih. Sawkha rai cha aboh(secure) kawta, private company lazy cha eima rai zyhe aboh(secure) kaw leipata, tah ta. Chahlei khota eima council (MADC) liahe rai (job) he maniah adaih thai khao vei, central sawkha liata rai eima chhu lyma abyuh, a tah hra.

India rah he moh ei sila, sawkhata rai zydua he hria viaro khaita, State la kaw moh heih sila, Mawrah(Mizoram) sawkhata raihriakhai heita, achhana liata Council taihta; sawkha 'hmapa' (through) pata rai hria awpa he y vei tah theipa a cha. A yzie cha sawkha eima peimawh zie he eima pahno via heih awpata ei rei khohpa a cha.

Cha hawta sawkha ta raito ahria khiah cha rai ahriatuhpa ta biehneina nata abeina kha ama to tyh. He hawta power nata authority he eima ku liata a y vei khiah cha eima rah cha chhao abuana la eima tlo aw. Chavata, rah kyh eima pacha khiah cha sawkha rai ahriapa eima ngia hlu awpa he alapi pha chaipa a cha.

Eima nopaw nakha ama phusih khita liacha khih zasa thei palie kaw eita, District council zy zahmo eita, sawkha rai ama phuna hawta ama zahmo khai. Keimo deikua cha competition asahviapa liata eima y ba vata, eima rah liata rai ngala ahnabeiseih lei pata central sawkha liata rai he arah leilo sawzy eima chana hawta to thei hra awpata 'every rights' eima hnei hrana. Viapa pawta rai phapa ahriapa hawta keimo chhao eima hria thei khai hrana a tah hra. Cha zy tothei hra awpala tiamana eima peimawh chai a tah hra.

Degree certificate hneipa ngala liana heta eima paloh apatlasa leipa ei sila, degree he cha chhaichhi ngala na a cha tahpa he eima pahno pasia via heih abyuh hra.

Hmo hropa baibana 'Excuse' hlupi hneita, keila eino nata paw background cha hawh chata, ei schooling chhiehata tahpazy hawpa zy hela baibana na tla a cha. Eima tiama khiah khapa hma maniah apakhapa y vei.

Eima rah thlala (mirror) hmeiseihpazy pi cha keimo thyutlia pazy he eima cha. Viah rah lazy ta cha achu awpata azu pita, style nano-nano pazy phaopita, chaopasy akawhkawh pazy, sahrai(hairstyle) zychhao chalei pata aseihseihpata, paripara ahma kawpazy lata apalie pita eima rahla eima kawtlo tyhpa he basai abyuh haba. Competition daihti chata, arapasua chyu awpa he apha. Cha cha student-zy ta eima rah eima tao pathi na lapi kha a vaw cha.

Atahma Gangte(Mizoram nata Manipur liata a ypazy) nazy, Paite nazy he keimo hlata malu population chyhvia syulyu eita, malu he 15,000 zy tla cha eita, keimo cha 50,000 khola chaba pita chasala Delhi lia zy khi khichhai thai khao vei eih. Ama rah arie atheivazy chhao zacha hrata, chasala central liata UPSC zy liata officer 10 hlei vaw hnei ei, tawhta sawkha rai ahriapa rai rai he o dyh 100 hlei y eita, thlahloh achhikaw. Keimo chhao arapasao adaih kaw. Ei viasa paw, Kamei Angam chhochhi cha UPSC a ataona 'attempt' -na ei chakina 9-na liata na atloh chyu chyu. Apaloh apachhasa rai vei. Ano he Hindu College, Delhi University tawhta B.A apatlopa kha a cha a tah hra.

Chavata tiama papua chyu heih ei si. Ei khokheina asahchaipa ei cha hla chyu ei; tahpata abie reina kha apachhasa.

Bie reina ahnei khaota hiahrina thata taopa chata sahlao la tawhta, he hawta vaw soh sila:

Q. Nohkha liata dawkaw sakhazie ma cha nachu tyh?
Apawnga: Dawh 8 tawhta 10 chhoh he acha via chai aw.

Q. He he B.A tawhta ma or M.A tawhta cha nachu hluzie a cha ma?
Apawnga : Chavei, B.A zy M.A zy cha dawh kaw 3, 4 chhozy ta nohkha liata achu pita adaih kaw, M.A zy chhochhi Bus chho tawhta reipa chhaota eima pass thlah khazaw (saisopana chota). UPSC a prepare na nata University daihti la rei pakho thai'pa chavei.

Q. UPSC coaching kiana he hlukawta akheih hawpa su, khihpi he apha na tah chai?
Apawnga: Delhi tla ei tah aw. Aziza raina anano ha. Delhi khi cha coaching kiaviana su khi avaih hawta y hata Bihari Satlia nazy buaba kawna chota ama chabu chabapata apara kawta ama hlaihla pazy hmopa rai khita chyhsa tha apathyusa kawpa a cha.

Q. Arts cheingei he graduation/post graduation liata la abyuh ma?
Apawnga: Byuhtla vei, a kheih hawpa degree rai hneila na tao thei khai. Chasala, kha subject hmapa khata tao nachhuah hleivei khiah cha subject na prepare awpa kha bahta ahluvia aw tahna a cha. Kei he B.A nata M.A liata Economics kha achu ha nata, tawhta Public Administration kha ei chu tla mah leipa chata, ei subject sanona chata Pub. Administration kha la nata kha kha cha ahrata a A, AW tawhta ei chu heih abyuh. A yzie
cha Science or Engineering tawhta graduate la UPSC tao n'awpata kha subject zy kha nanga tu vei khiah Arts la Subject sano he atly aw chita, asano tota nachu pahnie kaw awpa abyuh tahna tla a cha. He hawta ataopa he topper lia zy chhao hmata ama hlu kaw. Doctor zy, Engineer nazy chhao he Arts subject sano vawlata atlohpa ama hlu kaw.

Q. Chakhiah cha ama subject leipa pita ama vaw chu heihpa cha, akheih hawpa tawhta chabu kha ama rei pathao?

Apawnga: A, Aw tawhta. Class VI(six) or VII (Seven) NCERT chabu tawh heta reipathao he apha chai. English athaipa sai ama cha vata Class 6, 7 zy chabu reikha stories hawta tla chavata pahno lyma anao kaw. A prepare awpata kha subject natlypa kha reisata Class VI, VII zy chabu tawhta rei pathao he apha chai.

Q. General Knowledge he peimawh kawta akhei hawpa zy he reih ei sila apha, Newspaper liata khapa e na recommend chai?
Apawnga: The Hindu Newspaper he apha chai. Times of India nata ahropazy la UPSC a prepare-pa zy chata phahnai tu vei.

Q. Class X, XII, B.A liazyta taophapa, score asahpa heta interview liazy heta 'impact' a hnei nata na pangiasa ma?
Apawnga: Pangiasa vana. Hmo ama cha hiahripa kha asia kawpata narei pasia thei khiahla abuana a y nata pangiasa vana.

OB, MSO Bangalore zy chhaota
OB, MSO Bangalore nata chotlapa zy chhaota


Q. Interview he khapa ama thlipasih chaina a cha pata na pahno? Na subject thaipa ama cha hiahri pasu ma?
Apawnga:
Eima subject maniah ama hiahri awpa kha cha prelims nata mains liata eima through hapa vata athai kawpa hawta pachapa chaha ba pita, Interview he chyhsa ama personality chana kha ama pahno khohchaipa a cha pata ala. Chyhsa ngachhipa a chama, haina bie areihpa a chama, achavei khiah ngatlah achama, khazy kha amamo via pata ala. Chyhsa ama ngatlahpa, sawkhata angatlahpa cha awpa kha a cha. Biedopa reipa phata, sothai kawpa abyuh hra.

Q. Coaching centres hlukawta akhei hawpa khi apha chai, nama khataih lia na kiah?
Apawnga:
Kei cha Interactions, Mukherji Nagar, Delhi liata kiah nata. Aphachai tahpa he aru kaw. Achhapalah chyhsa candidate pakha chhao heta coaching he su hlupi liata ama subject or topic peimawhna zie hawta la eita, result avaw pua tita pakha atlohpa kha coaching centres sano satho chhaota eima students na ama tah thei. Eima tiama khiahla coaching-na chu achhieh hmeiseih he y vei tah theipa a cha. Aphaviapa select chhao aru kaw hra.

Q. Hmo hrola cha hiahri tua ei sila, cha achuna patlohta eima rah liata students hlupi ta politics liata ama pahlaohli kawpa khi kheita na pa cha?
Apawnga:
Keimo apacha theih mahlei pa (keimo sasyhta adua thei lei pa) -ta rah kyh pacha awpa la aru kaw aw. Chavata, keila student-zy tala rai(job) he eima theina hawta hmo cheingei awpata arapasua khai tua ei sila apha pata ei pahno.

Q. Atahma ta narai hriaba na awpa he khatiah liazy ta na y thei aw?
Apawnga:
Ko 4, 5 tuapa lia he cha Tier -I cities - New Delhi, Mumbai, Kolkata, Chennai nata Bangalore lia zy he ei hriatua aw. Cha khola cha Tier-II cities la chhao ei pasie laih thei ngyu aw. Bangalore liata eima office cha vawtly ha nata pathaih kawta, hriachhao eina byuh kaw. Ei hmo chiehpa laita Kolkata liata eima department deikua hria khoh achhipa lei kaw. A building aparoh hlei khota ngiaryh achhih tu vei.

Q. Chakhiah degree i.e. B.A, B.SC, B.E, MBBS, etc patlo patawh nata UPSC taopa ma apha master degree tao khaota?
Apawnga:
Kei mo pakha pacha dahta la degree khai tawh he apha eitah via. Rai tla chata UPSC cha eima ngia hawh khiah cha rai kiahsa laih n'awpa service ko kha byuh laih tlota, angia hawh chata cha kiahsa hma leita pension daihti vaw cha laih awpa chata, tao patohta angia patoh he apha chai.

Personal Question:

Indirect kawpata sahlao thokhata hiahrina tao eita; Rah kyh apacha tyhpa MSO Sub-Hqrs Shillong liazy chhaota President aza chaparohpa achana la tawhta kyh napacha aw ma tahpa hiahrina tao eita, ama chhuah chaina cha Mara laihsa na hnei ma tahpa ama lyu kaw. Ano ta Mara rah cha namo ta kyh nama pachapa hawta ei pacha hrana a tah. :)

Comment vawpie chyu tua u!

Update(July 15, 2008): Sentence thokha a daihti nata asu khao leipa eg. Gospel Centenary hma thei nata theilei hawpa zy cha akho chiehpa a cha vata update nota eima vaw delete haw.

Comments
A ly pa a cha chai ma!
Written by Guest on 2007-05-01 18:53:32
Apawnga na heta Mara-rah ky navaw pacha hmeisei... a verbal ngala ta rei lei chi ta.. a practical ta vaw pala sa chita... he he la .. "RAH KY PACHA " doh ta.... 
N.Solomon Beihlotha,Aizawl.
Alypa cha kawna!
Written by Guest on 2007-05-03 00:13:27
Bangalore MSO, Nama taopha hmeisei na, Mara sawzy eima hry tawhta a hlao tlopa zy he paso thaita a cheichalo dah thaipa he tahma thyutliapa zy ta eima tao hialia awpa tlai a cha.  
 
Mara Satlia
Ekhai!!!!
Written by Guest on 2007-05-03 13:41:27
bangalore MSO nawh nama tao pha kawna,, 
charasala bie nyu nga byuleipata 'marasaw chei laisa cheingei lapino ta na hnei awh ma miah pa sia pa la"tla tah ma my cha my...heheheh.... 
 
 
RC Hrasaih Pune
mysore
Written by Guest on 2007-05-04 03:48:41
ei mar politics thati liata achy nada khi ei palo eina tla kaw... :grin
burgerstud2005
Written by burgerstud2005 on 2008-03-08 08:42:11
Kan sawi ve lawk.Beimopha a tlin tum khan Franklin chiah kha chanchinbu ah Evening Post ah an chhuah a.Ka hmuh veleh Beimopha poh a tling tiin ka phone nghal a.A tuk tlaiah an rawn chhuah ve nghal a.Ahemz...kan in sawi thei lok ang e.A chhan chu UPSC website ah ka lo hmuh tawh a vangin.
Written by Guest on 2008-05-16 01:40:10
A sopazy bie reipa na thliepa nata theipa cha nakhao cha ta thadah a chhih tlaina.....Apawnga na chi nata pho nata rah chata na ngachhihna nata kyhpachana ei hmopasia kaw....kheita rai chasala nama duahmo liata ei kaw duah hra thein'awhpa ta na thla chhana liata na my kha y.
Written by Guest on 2008-05-16 04:11:55
Marasawzy hehawh duahmo liata eima vawh dua hrapa he, aly achhih ngasa!Abeipata ngiachhie mania tah sala hmiala chhao he duahmo hlahta phaviapa liata Marasawzy ema y va lyma awh. 
 
S.C

Write Comment
Name:Guest
Title:
Comment:



Code:* Code

Powered by AkoComment 2.0!

Last Updated ( Monday, 21 July 2008 )
 
< Prev