Articles
Articles(Mara)
Mizoram Statistical Handbook liata Mara saw pahleipadia khona a y ma? | Mizoram Statistical Handbook liata Mara saw pahleipadia khona a y ma? |
|
|
| Written by Mama Chozah | |||
| Friday, 11 May 2007 | |||
![]() Maraland TAHMAHLA EIMA RAH DUASU TLAPIPA April thlapa thlachhana lachha lia khata eiviasapa pakhata Aizawl tawhta Statistical Handbook of Mizoram-2006, eina za paphaopa cha vaw hmo nata, khapa tlaima tahma no he eima rah(Maraland) duasu a cha sualua va tapa eipahno kho kawpa vata cha Chabu cha tla tla pakai nata, Ko hrola zy hlata cha a vaw ki chocha via syulyu ta, Computarised acha hapa va chhaota a cha aw abu chhoh liata bie nata figure zy chhao a pathai pha kaw hra. Eima pahno chyupa hawta he hawpa Statistical Handbook he hmoh peimawh kawpa, ko asie cheipa nata eima hma nga haipa liata eima rah duasu, a hmasiena nata hmahlana nata ahlao tlona thatih tlapipa zy khopathlia pata ama so pakhyna Bu a cha. Administrators nah zy, Planners nah zy, Research Scholars nah zy nata zawpi(General Public) zy chhaota eima rah duasu thatih thiepa eima la na hnaw peimawh kawpa tlai a cha. A tahma ta pa he Directorate of Economics & Statistics, Gov`t of Mizoram ta a pachhuapano pa chata, ko asie cheipa ko 2004-2005 nata 2005-2006 liata pa a cha. He Statistical Handbook chho bie(Contents) zy he Bo- 30 lata pachhai pachhuapa a cha. Cha zy hry tawhta eima rah (Maraland) duasu eima hmoh theipa zy a tlapipata eivaw roh pachhua hei hra tua aw, he he Mara saw eima rah su liata a y leipa India rah su nano nano pa zy liata a chuhaipa nata raih ahriapa zy nata Rah hrola(Foreign) lata Mara saw a y pazy he Statistical Handbook a hmiapahno ma leipa nata a reih raita a rei ma leipa zy eima y thei vata cha na zy cha chata he bie he a eih pachaipata ei vaw hla(Dedicate) ei. He deisai chavei, Mara sawzy pi Vaili mahno nata mahpaw ta eima rah thathihpha bieta maniah ama vaw pakhaisa tawhta ko 100 na eima ngiana ko vaw chata, Maraland Gospel Centenary alyna a hma ba awpa eima cha. Chavata Marasaw zypi eima rah duasu tlapi viapa zy eima pahno hra awpa he hmoh peimawh kawpa tlai a cha hra. Statistical Handbook Of Mizoram-2006 tawhta Mara rah duasu tlapipa eima hmoh theipa zy cha he hawta a cha. District hrola penaw thatih rei lei paw pita, eima District (Siaha Distrcit) thatih ngala eima rei awpa a cha vata arei dah vaw thai ula, pahno thai avaw chhua mu vy. 1. Area and Population ( 2001 Census) Area : 1399 Sq.kms No. of Household : 11109 Population : Male – 31242; Female – 29814; : Total Population – 61056 Decadal Variation : 82.20% Population By Religion(2001 Census) Christian : 59618 Hindu ; 1112 Muslim : 209 Sikhs : 3 Bhuddhist : 73 Jains : 2 Religion Not Stated : 39 Others : Nil Distribution 0f Population By Social Group(2001 Census) Schedule Tribe (ST) : 58742 Schedule Caste (SC) : 12 Others : 2302 Population And No. of Household in Towns(2005) Siaha Town No. of Household : 3369 Population : Male- 9571; Female – 9692; : Total Population – 19263 Blockwise No. of Household, Villages and Population(2005) Tipa (Tuipang) RD Block No. of Household : 3,460 No. of Villages : 34 Population : Male – 9,379; Female – 9,539; : Total Population – 18,918 Siaha(Saiha) RD Block No. of Household : 5,024 No. of Villages : 16 Population : Male – 14,307; Female – 14,321; : Total Population – 28,628 2. CLIMATE Avarage Rainfall from Siaha Station for the last 5 years Year : 2001 – 2132mm 2002 – 2762mm 2003 – 2501mm 2004 – 2570mm 2005 – 2437mm 3. LIVE STOCK & VETERINARY (As per Livestock Census 2003) Cattle : 4910 Buffaloes : 863 Mithun : 396 Sheep : 30 Goats : 3130 Horses : 296 Pigs : 15,646 Fowls : 123561 Duck : 25 No. of Veterinary Institution/Hospital (As on 1.4.2006) : 1 No. of Rural Animal Health Centre : 7 No. of Doctors/Surgeons : 16 4. FISHERIES Production of Fish Seeds : Nil Distribution of Fish Seeds : 2004-2005- 9.43 Lakhs in Nos. 2005-2006- 9.26 Lakhs in Nos. Area of Fish Ponds : 2004-2005- 187.50 (in Ha) : 2005-2006- 193.50 (in Ha) Producation of Fish : 2004-2005- 6962.56(In Qtls) : 2005-2006- 7092.53 (in Qtls) Area of Nurseries(As on 1.4.2006) : Nil No. of Fish Pond : Gov`t – 1; Private – 461; Total – 462 5. SERICULTURE No. of Sericulture Village : 2004-2005- 12 2005- 2006- 20 No. of Families Engage : 450 No. of Sericulture Rarms : 1 Area in Ha : 3.2 No. of Reeling Unit : Nil 6. POWER & ELECTRICITY (As on 1.4.2006) No. of Village Electrified : 53 7. INDUSTRIES No. of Small Scale Industries Register under Directorate of Industries Unit Registered : 2004-2005- 10; 2005-2006- 13 Total Registered upto 31.3.2006- 248 No. of Persons Employed : 2004-2005- 73; 2005-2006- 68 Amount of Investement : Rs. 14.66 Lakhs Handloom and Handicraft Statistics No. of Handloom Training Centre : 1 No. of Trainees : 6 No. of Handocraft Centre : 1 No. of Trainees : 40 8. ROADS Road Length Upto 31.3.2006( in KMs Under PWD) Surfaced : 39.25 Unsurfaced : 217.35 Road Density : 5.45 Total : 256.6 9. HEALTH & FAMILY WELFARE No. of Medical Institution/ Hospital : 1 (Civil Hospital Siaha(Saiha)) Bed Strength : 71 No. of Births(Nos.) : Jan-Dec 2003- 1272; 2004- 1167 No. of Death (Nos.) : Jan-dec 2003- 264; 2004- 387 10. WATER SUPPLY No. of Villeges Provided with Save Drinking Water Facilities Pipe Supply : 28 Hand Pump Installed : 49 No. of House Water Connection Provided(Nos.) : 2004-2005- 32 : 2005-2006- 107 : Total Connection upto 1.4.2006- 1210 EDUCATION No. of Educational institutional (All type of Management) No. of Primary School : 2004-2005- 112; 2005-2006- 113 No. of Middle School : 2004-2005- 68; 2005-2006- 70 No. of High School : 2004-2005- 32; 2005-2006- 39 No. of Higher Secondary School : 3 No. of College : 1 Students Perforamance in HSLC Examination – 2006 No. of Strudent Appeared : 497 No. of student Passed : 139 No. of Student Failled : 358 Pass Percantage : 28.0 No. of Student Secure Letter Mark : 18 Distinction :1 First Division : 27 Second Division : 44 Third Division : 67 Supplementary : 68 12. SOCIAL WELFARE No. of ICDS Project : 2 No. of Aganwadi Centre : 114 No. of Aganwadi Workers : 114 14. POLICE & CRIME No of Police Station : 3 No of Out Post : 3 15. BANKING No. of SBI : 1 No of MRB : 3 No of MC Apex Bank : 1 No of Branches Total Deposits & Advances and Credit Deposit Ratio(As on 31.3.2006) Total Deposit : Rs. 31.04 Crores Total Advances : Rs. 23.65 Crores Credit Deposit Ratio : Rs. 78.73 Crores 16. TOURISM No. of Tourist Spot : 4 No. of Tourist Lodge : 3 17. RURAL DEVELOPMENT Achievement Under Prime Minister Grahmin Yojana Awaas No. of House Construction : 2004-2005- 208; : Expenditure – Rs.50.40 Lakhs : 2005-2006- 208; : Expenditure- Rs. 50.20 Lakhs Blockwise Expenditure under Border Area Development Programme Scheme: Name of Block Siaha(Saiha): Sangau : 2004-2005- Normal – Rs 48.50Lakhs; : Additional- Rs.22.00 Lakhs : 2005-2006- Normal – Rs.47.00 Lakhs : Additional- Rs 41.00 Lakhs Tuipang: 2004-2005- Normal- Rs. 92.00 lakhs; : Additional- Rs.38.00Lakhs : 2005-2006 – Normal-Rs.57.00 Lakhs; : Additional-Rs.59.00Lakhs Achievement Under Sampoorna Gramin Rozgar Yajana ( physical & Financial) Employment Generated(Lakhs Manday): 2004-05- 1.65; 2005-06- o.96 No. of Works Undertaken : 2004-05- 624; 2005-06- 428 Total Expenditure : 2004-05- Rs.87.48 lkhs; : 2005-06- Rs.72.64 lkhs Achievement Under Indira Awas Yojana(Physical & Financial) Physical Achievement(in nos.) : 2004-05- 212; 2005-06- 222 Total Expenditure : 2004-05- Rs.47.95 lkhs; : 2005-06- Rs.48.45 lkhs 18. FOOD & CIVIL SUPPLIES Ration Card Issued and No. of Persons Upto March 2006. Persons : Adult – 68387; Minor- 21017; Total- 89404 No. of Ration Card Issued : 12866 No. of Godown and Warehouse : Pucca- 1; Semi Pucca- 31 Storage Capacity in MT : 6200 No. of Gas Agency : 1 No. of LPG Subscribers : 8997 No. of Petrol Pump : 1 19. LIBRARIES & MESEUM Statistic on Public Libraries: No of Member Registered : 2004-05- 526; 2005-06- 533 No. of Books : 2004- 05- 12,885; 2005-06- 13,658 No of Visitors : 2004-05- 230; 2005-06- 947 Statistics on Library(Other than Gov`t Libraries) No of Libraries : 7 No of Books Received from Gov`t : 2004-05- 757; 2005-06- 593 20. LOCAL ADMINISTRATION No of Village Council : 70 No of VC Members : 279 * No. of Employees Under MADC : Plan – 321; Non- Plan – 1147. 21. SAINIK WELFARE No of Ex-Service Families Receiving Family Pension Upto 31.3.2005 : 15 Families Upto 31.3.2006 : 12 Families 21. MISCELLENOUS *No of Newspapers : 10 No of Accredited Journalists : 10 * Relief Expenditure on Natural Calamaties : 2004-05- Rs.26.51 Lkhs; : 2005-06- Rs.48.01 Lkhs. * No of Registered Dealer Under MVAT Act 2005 : Upto 1.4.2005 – 11; : 1.4.2006- 125 Under CST Act 1956 : Upto 1.4.2005- 24; : 1.4.2006- 6 He acho liatapa zy he Statistical Handbook , Mizoram-2006 tawhta eima rah (Maraland) duasu tlapi viapazy eima hmoh theipa cha a cha. He liata hmo sakha eipahno pasia thai leipa la he he a cha. Miscellenous Content liata Mizoram State chhoh Liata Awnanopa a y pazy duasu tlapipa palasapa cha hra ta, anodeikua, eima rah (Maraland) nata eima unaw penaw Lai nah Awnanopa duasu/thatih deikua hmohpa y tla vei!! He heta pachana laikawpa einapa hneihsa hmeisei. Mawra Awnanopa ama palasapa nah zy cha he nah zy he a cha. 1) 7th Day Adventist, 2) UPC(Mizoram), 3) Roman Catholic, 4) Salvation Army, 5) Mizoram Baptist, nata 6) Presbytarian Church of India zy ama cha. A y zie cha he palasapa nah zy he Mizoram Sawhkha ta a pahnokheipa zy cha thla ha mawsala angia kaw!! He Chabu liata cha Mara nah nata Lai nah zy palo patla nawpata ama cha rona liata bie ama hma dah zy panano ty hra ei sala, ama palo phao zie nata chhie zie he a lapasia hmeisei.. A ma bie hmapa zy cha he hawta a cha, “No. of Local Church and Total Members of Some Denomination” tapa ta bie tlapi za pathao eita, Figure ryh liata “Figure not Yet Finalised”. Tapa bie hmapa zy heta eimapalo maniah panai ta, eima palo cha maniah patla thei thla ha pa a chhua hlapa zy ama lyu kaw. Na Mara saw kheita napa cha hra tly? Keila hmiala tawhta eima hmo avaw ty chiepa zy nata Tlaikao penaw hmo tao dah zie zy he eipacha nata la, palo tla achhi tlai leipata, he hawpa hmoh chynawpa ta tawhna heta maniah chadie laita, eima chi nata pho he maniah pahlei pahlo pa ama kho kaw. He hawpa lachhata a heipa bie he keima nakhao cheingei heta thei nata, ama palo phao zie he eipatu thai kawba pata eipahno. Na ngiango bei hra tlyma..? Tlaikao penaw heta, Marapa zy pi he Mizo a ta khai thei haw sila tapa he kho kaw eita, Mizo tapa y zie chhao chyhsa hlupi ta chho pasia eita Newspapers, Magazine nata Achuna Bu thohkha zy liata hmopa a y holo… chasala, a hluvia cha Mara pa zy pi he “Etc” Category liata maniah ama so ty cha maw! Cha chata Mara pazy zakhanola tawhta Mizo nah eima cha eima vaw ta ty lei zie a pasiasa kaw. Rev. Liangkhai ta Mizo History aropa liata Mara nah thatih hmo pa y tla hra vei. He chabu he Mizo reih ta nata Mizo hry tawhta Mizo History aro tua chaipa a cha. Eima reih hlu kaw hei ba chu..! Khati no raita Marapa zy pihe Marapa nah eima cha tapa he my kha sy vy. Mara sawzy ky apacha rairi kaw awpa eima chapa he my leipa sila, “Na ma… keima” tahpa zy liata eimapaloru zy a pasasa khao leipa sila, na nata kei he eima rah rao haipa he pabosa ta apadua pathi hei tu awpa eima cha tape he tlao pahno chyu ba su vy. Zakhano la tacha satlia thatlo basei pazy ta khih nata rah, chi nata pho zy ama chariapa nata khakhaipa zy tawhta vaw pabosa ty eita, tahma deikua cha eima thaina nata sona lathli hmapata eima rah he pabosa ba awpa tlao a cha haw ba hri. Chavata, achuna deileipa heta cha eima rah adua papua theih vei tapa he Mara saw thyutlipa achuhaipa zy pi heta eima y na nata hmoh taona mai liata athei thla ha sila, eima rah rao haipa he padua pathi heita khizaw kara yna nata aohraona thlipipa tawhta eima rah a bo theinawpa ta cha keimo thyutlia pazy ngiatla liata apahnie. Mara saw, NA A THYUDYUPA TLAI CHI KHANA MARA RAH HETA A CHA HNAW tapa kha vaw my chacheita kha y. Mara sawzy eima pahno nata thaina zy Abeipa nata Mara rah chata vaw cha lyma se. Contributed by Mama Chozah, Dated: Delhi : The 10.05.2007
Powered by AkoComment 2.0! |
|||
| Last Updated ( Friday, 11 May 2007 ) |
| < Prev | Next > |
|---|