Articles
Articles(Mara)
Thaisohna atlua haipa Mara thyutliazy hnota | Thaisohna atlua haipa Mara thyutliazy hnota |
|
|
| Written by Rev. Vako | |||
| Monday, 24 July 2006 | |||
![]() Rhododendron Thaisohna Atlua Haipa Mara Thyutliazy Hnota Rev. Va Ko Khizaw liata chito photo, husona a hneipa nata hmohroh hneipa, alo-iapa zydua taihta amo yzi, chana nata a lyupazy hryta pahra khoh eita, a pahno eita, ama khasia chyupata eima pahno. He zy hry liata chyhsapa he pachana, pahnona a hneipa cha ta phokha, chikha ta ama za y laina hrozi zydua kha ama thei thla nawpata ama cha ta rohpa a cha. Cha hawna hra chata ama pahnonazy, pachanazy, ama duahmo tawhta chyhsa hropazy hnohta ama vaw pahnosa khoh nata cha rohtupa hlu via cha amo ama kaw laiseihna phopizy pachana, apyna, pahnona, nata apaona zy tawhta ama chabuzy he roh viapa a cha. He yzi hawhta keimo Marah mozy chhao pita eima pahno lakaipazy chyhsa hropazy la eima pahnosa khoh hra nata cha keimo eima vaw laiseihna phopi kyh chapia leipata cha rohpa he a pitloh thai tyh vei. Y chavata, Marapa a hyrai ta cha eima roh nata eima thei lyma awpa ei khohpazy he liata ei vaw palasa. 1.Marahpa nata Lutaipa Pho. Hmiatua chaita eima thei lyma awpata ei khohpa cha, “Marahpa pho cha Lutaipa pho eima vaw cha,” tahpa he roh lei awpa ta apha pata ei pahno. He kyh nata a zaopata bata ei vaw chhopasia aw. R. A. Lorrain ta he ta aroh “In the same letter my brother mentioned the great needs of a wild tribe of head-hunting hillsmen which lay seven days journey south of their present station, and who were known as the “Lakhers.” (Five Years in the Unknown Jungles, 1912), p. 4. He liata R.A Lorrain ta “Marah mo he Lutaipa pho ama cha” tah leipata a uta ta tawhta Mara mo kyh atheina hawhta a reipachhuapa a cha. Rev. LaiU Fachhai rohpa chabu The Maras: From Warriors to Missionaries, 1994) he phasi ta ei vaw reih. He liata LaiU Fachhai ta a rohpa tuapa Hunters of Souls (Mission chakaona report) lia hawhta roh khao vei. Keima mo pakha ta ei hmona cha Rev. LaiU Fachhai ta Hunters of Souls tahpa a rohna daihti he “Marahpa cha hunters of heads eima cha” tahpa idea he ahnei thly nata ei pangiasa. Chavata direct ta Mara missionaryzy he hunters of souls tahpata a vaw hma pa a cha. Chahrasala hnohla viata a rohpa chabu The Maras liata ta apyna a vaw panano haw. LaiU Fachhai ta he hawhta a roh, “Marah mo cha Lutaipa pho hawhta pahnopa chahra eisala, chariah sihnaopa he ama paha viapa a cha,” a tah (The Maras, p.8). He liata LaiU Fachhai ta “Lutaipa eima cha” tahpa idea he hma khao leipata Marahpa eima raihphana kyh tlao a rei via.. “Marahpa pho cha Lutaipa pho eima cha,” tahpa bitlah cho cha liata Marah Pastorzy eima pyhna anano chyu. Chhaikha ta “Lutaipa eima cha tlai, chavata eima history cha history hawhta roh awpa a cha,” (MEC Assembly, Chakhai, 2005) ama tah. Chavata ko 100 Jubilee Emblem chhao zaozi a ypa Emblem ama tao. Keima ei pyna nata ei pahnona rakha ta cha “Lutaipa,” tahpa nata “chipho” nata identify awpa cha vei ei tah. R. A Lorrain chhaota “Lutaipa pho ama cha” mania a tah awpa pangiasa hra vana. (A record zydua ei reikhai leipa vata). Ano chabu liapa arohpa he a utae hnota maniah zy ta a chhopa a reipachhuahpa pa tla a cha. “Lutaipa” cha chyhsa pathiraotuna tawhta taotlahmawna action sakha ta ei pyh. Pakhona ta 1988 Viarah revolution no kha ama luh ama taipa ahlu ngasa. Korean Chariah nota Japan nawhta Korean chyhsa hlupi luh ama tai. Amarica ta North Korea a vawtu no kha North Korean chyhsa hlupi luh taipa ama cha hra. Cha hawhta Marapa chhao chariahpa asi hnaona noh cha chariahpa luh chhao atai thei hra. Mano mapaw chha nota chariah ama tuna liata tlyma, chyhsa ama thina liata tlyma chariah luh ama taihpa cha eima chana identity cha vei. Chha daihti a si haipa sakha liata ama tyhpa tlao a cha. Khizaw liata chyhsa to ama do (tamed) hla via cha tlah chyhsa zydua a hluvia cha he luh ataina he ama hma nata eipa ngiasa. “Lutaipa” pho tahpata tlah chyhsa chhaikha mania ama awpa chhao he “chyhsa hropazy, a ih viapata foreign missionaryzy ta ama awna tlao a chapata ei pyh. Keimo nata keimo ta a khopa kawpata a aw rai ma pi. Mano mapawzy kha a hrohpa cha eisala “lutaipa pho” tahpata aw eisila ama kho nata pangiasa hra vana. Chavata missionaryzy ta mania ama mohnaona eitah tlyma mania amaparaepachana ta mania ama awna tlao a cha. Chavata ei chu lahpa Marahpa zydua sai u, nama Thesis zy. Paper zy, nama roh tita Marapa cha “Lutaipa pho eima cha,” tahpa he nama roh bei leipata ei cha hrua ei. 2. Sohna nata Novahna he eima Khotalaina lata Khizaw liata chyhsa pakha hawhta eima vawdua nata mania apatypamapa ahluh kaw. Eima hawti no ta nopawzy ry liata khotalai thai leipa hawhta y pita, eima satlia-laisa heih nata hmo hropa eima khohpazy ta eima hrona khota mania palaisa thei heih vei. Nopaw hawhta eima vawdua heih nata chhao eima sawnaw zy, eima lapino zy, eima chakaona zy ta khota mania palaisa thei hei hra vei. Chyhsapa he a hrochhoh zydua he khotalai leina rah liata eima y thla. Pacha via tua u. Khei hawhpa daiti lia ma cha eima ngiapana chhao he khota mania palaisa thei leipa hawta a cha tyh hra. Pakhona ta eima rah liata ahrahna vawtlo chaima ta chhaikha la chaima eita cha lana chata cha ahrapa paw/no cha khota palaisa heih khaoleipata a y thei heih. Sohna nata novahna cha khotalaina a cha. Ngiapana cha novahna mania a pie. Ngiapana cha mo mania a pava sa. Ngiapana cha acho liata palasapa khotalai leina rah tawhta khotalaina la mania a chhitha. “Khotalai” tahpa he khapa a cha aw? Acho liata palasapazy khi uasa leipata ma keimo khoda hawhta eima y aw? Cha vei. Khotalai tahpa cha keimo eima thliepa standard tawhta bata apasi via theina liata a y. Pakhona ta keimo eima paloh liata standard sakha hawhta eima hmopa thaina tlyma, aphapa eima tahpa tlyma, angiapa eima tahpa tlyma, adopa eimapa tlyma, tawhta a pasi via thei awpa a byu. Eima pasasa chaipa tawhta, eima paha chaipa tawhta, eima khochaipa tawhta eima pasi theina liata khotalaina a y. Eima khochaipa, papeisa chaipazy cha keimo ryu mania arei chho zydua liata khotalaina y vei. Cha hawhta ngiapana cha hmoto zydua, (ideas) nata bie mania hneipazy ry liata yna tawhta eima puana tlao a cha awpa a pha. Cha eima khotalaina cha hmoto zydua cho liata Krista paloruhpa phaona chota eima chakaona lata a lei heih aw. Khotalaina cha hmoto pua sai ta ara sai hawna cha leipata hmoto cho liata adua ta chakao lilawna tlao a cha. Lyuchapa Pawla ta “tahma tawhta la ahyhma ta na pabuapaba khao kha se, ei hrona he Krista paloruhpa phao haw nata,” a tahpa hawhta a cha aw. Eima chuna zydua he eima mo pavana tlao a cha awpa a pha. Eima hrona mania a dychhei awpa a pha. Eima khochaipa, ngiaba chaipa tawhta khotalaina lathlo mania a pietupa a cha awpa a cha. Chavata Marapa ei chulapa zydua sai u, nama chuna sohna nata thaina zydua he ato bie mania ahneipa tawhta eima khotalaina cha ta hma thei awpa nata cha eima khotalaina cha eima chakao hmeiseihna tlao a cha awpata ei cha hrua chyu ei. 3. Mo Hropazy nata Akaona Yzi “Mo hropa” ei tahpa he chi hropa, ngiapana a lyuleipa, keimo hawhta a cha leipa tahna a cha. Vapha eima tah aw ma, vachhie eima tah aw ma khizaw rapathopa liata Marahpa cha chipho sakha hawta eima vawduah haw. Eima zydua he Khazohpa ta Marahpa cha awpata mania a raochhili khai haw. Marahpa cha kho vana tah hrasi la Marahpa thlyu cha eima cha thla aw. Maniahpa reih chhao amo tluta thai hra eisila cha maniahpa phocha chathei babei aw ma pi. Marahpa thlyu cha eima cha thla aw. Marahpa cha eima identity a vaw cha haw. Chahrasala Marahpa cha “Marahpa ei chapa vata keima deita ta ei y aw,” tah thaipa cha vei. Chyhsazy hry liata y awpa abyu haw. Chyhsazy pi he chipho hropa hry liata eima y nata pyno ta eima y tyh. Chhaikha py cha eima yna chipho hropa liata assimilation pata ama y. Chhaikha deikua cha defensive attitude towards others hnei eita amo deita y awpata kha ama teih tyh. He sano hry liata khapa he apha via? Sano to ta pha vei. Sakha pa py he chipho liena lathlo a chhipa ama cha. Sanona py he chipho hropazy tawhta hmophapa achu thei leina chata mo hropazy tawhta yzi phapazy hmothaina mania apakha heih. Kiathy leina lathlo la liata achhipazy ama cha. He hawhta eima ngiapana chhao he a cha hra. Eima theology chhao he a cha heih hra. Phu py chhao acha heih hra. Eima idea chhao a cha heih hra. Hlano via ta cha notla rah he ato athaona hawhta pachapa cha ta khizaw center hawhta chhao hmopa a cha. Chavata pachana, achuna, phoryhpa, thaina zydua he notla rah ha la achhuah chyupa a cha. Tahma cha su to tawhta amo nata amo duahmo apasasa khai haw ba eita notla rah pachana ta khizaw pahni thei khao vei. Ei reikhopa cha tano khizaw he hmo sakha ngala ado tapata patu khao vei. He yzi hawhta tano keimo Marah mo chhao pi he chihro, phohropa zy hry liata eima y tita, keimo yh dei papeisatuna, mo hropazy akaorao thei leina either / or pachana he hmatu lei awpa a pha. Eima identity pahlei hawna cha leipata chyhsa hropazy hrozi zi theina both / and pachana hma pata keimo identity he chyhsazy pahnosa hra awpa pa tlao a pha via. Eima yna su to liata defensive attitude ta y maw ei sila keimo nata keimo ta ochhi eima khawkha pa tluta a cha aw. Anodeikua, eima phoryhpa khasia awpazy cha keimo raih rai chata eima phoryhpa nata cha zy chhao he maniahpa pho ry liata assimilation awpa cha vei. Pakha ta khasia awpa a cha. Tahma cha Khazohpa ngiachhiena vata Marahpa thokhazy khipipa liata khisapa eima hlu haw ba. He hawhpa daihti liata eima Marahpa chana pahlei awpa anao kaw. Hekha lata eima hmasie thei nawpata maniazy tawhta achu awpa hlupi hnei hei pita chavata eima yna su to liata both / and pachana hnei ei sila eima hro hmeiseihna liata eima identity khasia via lyma chyu su vei. Eima chuna to liata eima identity pahlei leipata nata eima khizaw pakaw via lyma pata eima tradition chhiepazy thy ta hmiala pachana phapazy, achhuana phapazy chhaota si lyma chyu ei su vei. Eli Paw Rev. Va Ko he Sabyhpi liata ko 1962 ta pita 1990 liata B.Th (MIT), 1999 liata M.Div (MIT) nata 2004 liata M.Th (Hanil, Korea) tawhta a patlopa a cha. Lorrain Theological College liata Academic Dean ta chakao ta, tahma he Seoul khih liata Th. M in Mission ta achu haipa a cha.
Powered by AkoComment 2.0! |
|||
| Last Updated ( Thursday, 27 July 2006 ) |
| < Prev | Next > |
|---|