Mizoram state HIV aveipa 4% pha, Sex vata hluh chai

E-mail Print PDF

SIAHA/Aizawl - Mizoram State AIDS Control Society (MSACS) ta HIV/AIDS ngiana hnochaipa a papupa liata chano-chapaw (sex) ahmana vata he hri veipa he hluh chai ei ta, thlanoh chhoh ngiana liata a kiapa tla pahnai hra tarawta, a zydua liata hisapa ta Mizoram state chyhsazy cha 4% zy ta he hri chhiehpa he ama kia haw.



The ZozamTimes tawhta eima paliepa nata la pachhuahpa ary liata reih ma y:

 



Mizoram State AIDS Control Society ngia-dah liata zako Di tawhta atako Nawh lihkawh kha HIV positive ta akiapazy cha 17% ta tla pahnai ta, thisaih test chiehpa zydua tawhta hisapa ta Mizoram zawpi zakha liata papalih (4%) cha HIV positive ama hnei hai tahpa a hmo papua.



Mawrah 10 lakh (1 million) population liata 40,000 zy cha HIV positive ama vei hai tahna a cha. Mara rah maluh he 50,000 hlei ta tla eima cha. Mararah liata chyhsa 2,000 rachhoh ta he hri chichhihpa he ama vei hai tahna a cha hra. Apei hmeiseih.



December 2009 tawhta thisaih test pa chyhsa 2067 liata HIV +ve he chyhsa 86 a thiehpa ta hmopapuapa cha ta, AIDS case la ta angia pathu hapa he chyhsa 38 y ei ta, AIDS vata thi hapa 4 ama y hra.



Atako Nawh (Jan.) chhoh ta HIV +ve a kia thiehpa 80 (86) hry liata  he hri chhiehpa ama kia dah cha ary liata palasapa hawna heta a cha:



chano-chapaw chana ahmana (Unsafe sex) tawhta he hri he ama kiapa = 55, (Chapaw 33, Chano 22 a cha).

Drug akana tawhta akiapa = 20 (chapaw 19, chano 1).

No ta saw aphaopa tawhta a pakiapa = 4 (chapaw 2, chano 2).

Achhapa pahnoleipa = 1 a y hra.



HIV ahneipa hry liata Ko 25-35 cha hluh chai ei ta = 35 ama pha
Ko 15-24 ta pazi ei ta, 23 ama y hra
Ko 35-49 sathona cha ta 17 ama y hra.
Ko 14 ry la he 4 y ei ta
Ko 50 cho la he pakha (1) a y.



Ko 1990 tawhta hisapa ta HIV +ve akiapa Chano-chapaw ahmana (sex) tawhta 2600 (chapaw 1386, chano 1214) cha ei ta,

Drug akana tawhta 1246 (chapaw 1021, chano 225) cha ta,

No ta saw a phaopa tawhta ama pakiapazy 164 (chapaw 77, chano 87) ama y hra.

Achhapa pahno leipa 159 (chapaw 93, chano 66) ama y hra.



Thlano chhoh ta record tawhta lapa ta HIV +ve zie he tla pahnaipa hawhta lyu hra sala, kopi kokha ta HIV +ve apohna nata hisapa ta HIV +ve zie he a hnaina hlata a sahna la a pangaipa ta achutuhpazy cha ta ama reih.


Eima lei khai dahdei aw he zaw! Avaih chyu tua ei si. He hri he eima vei tita cha apatlahna he thohna y mah tlohleipa ta chi achhih kaw. He hri kialeipa ta ypa he tlana phachaipa a cha chy.

Maraland.net ta Avaina pha chaihpa eima pahnopazy:

  1. Chano-chapaw (sex) ahmana he lapino-vahpa tah leipa ta chyhsa hropa nata ahma lei awpa. Satlia laihsazy chata pathaih kawpa ta y awpa. Hma kha cha achhuahpazy chata condom phapa hma cheingei awpa a cha. Condom hmapa chhaota aboh leina dah ahluh kaw. Lahpi-vahpa tah leipazy nata sex hmaleipa he avaina phachaipa a cha.
  2. Thohna (drug) chhiehpa aka lei awpa. Dawtyzy ta ama pachaohpa thohna akano chhaota syringe/needle thiehpazy hma lyma awpa.
  3. Comment la tawhta vaw bai lyma tua teh u.

 

Comments (8)
  • Thotla satlia
    Keima, Thotla satliapa cha bao naita,... he hawpa AIDS pasana thahti nama vaw palasapa he ei no chhao ava thai vei. Ei chi ngasa.!!!

    Khipi chyhsa athaisopazy tah ba mah-nia chho pasia kaw tua teh u!
    Ei vaw chi kaw.

    Marara liata chyhsa 2000 ama vei ha khiata cha,, abo awpa aru kaw ba khia maw aw!!!





  • Khipipa
    Thotla Satlia, internet hmatheina su liata y chita, AIDS pasana he nano avah vei khiah internet hmatheina su lia cha apahnopa ama hluh kaw, thotlah la na sie pakhua hla ta hiahrinazy vaw tao ma y. ama cha chho thei cheingei aw. All the best.
  • Satlia
    Thotla Satlia, napa nokhihsa lei tu va a cha khaw. Thotla la he atahma hla cha he hri chhiepa he ahluh via... tahpa he khazia ma ama vaw baipa vei tly? Khihpi chyhsa he athaisohpa chakhai hlei hra vei ei, keima ei hmo dah ta cha apa khipisa kawpa khipi tloleipazy he hmo ama pahno via pata ei pahno cha maw... hehe..
  • Thotla satlia
    AIDS he Khaitai rah tawhta eima rah a vaw ngia hapa maw a cha tly?


    Mara chyhsa hryta khatai khipa zy maw aveituapa a cha ei? Khazia maw he hri chichhi kawpa he ama vei thla ha????



    Thotla khi liata cha Medico-stores y leipa ta, chavata syringe nata Condome chalei awpa y hra vei,cha vata, apeimawhpazy cha khipi chyhsazy chi ta mah-nia vaw paphao thei ula,chata daihti a kho hlata, nama pahnopazy nama reipa hawhta hmanawpa dah eima pachu lyma aw.

    Satlia reipa hawhta thotla la aveipa ama hluvia chhochhi khiata la, abo nawpa dah pachu lyma awpa apeimaw hmeiseih, chi achhi tuh haw....

    Marasaw AIDS hri chichhipa tawhta eima bo thei nawpa ta,..Apahno viapazy akichocha(detail) viapa ta avai nawpa dah pha viapazy ba palasa via tua teh u !


    Marasaw

    Anokhimaleipa.



  • AIDS Wiki
    Khapa maw AIDS nata HIV zy cha?
    Acquired immune deficiency syndrome or acquired immunodeficiency syndrome (AIDS) is a disease of the human immune system caused by the human immunodeficiency virus (HIV).
    ---
    This condition progressively reduces the effectiveness of the immune system and leaves individuals susceptible to opportunistic infections and tumors.
    -
    He Hri apakia dah he kheita a cha?
    HIV is transmitted through direct contact of a mucous membrane or the bloodstream with a bodily fluid containing HIV, such as blood, semen, vaginal fluid, preseminal fluid, and breast milk.
    --
    This transmission can involve anal, vaginal or oral sex, blood transfusion, contaminated hypodermic needles, exchange between mother and baby during pregnancy, childbirth, breastfeeding or other exposure to one of the above bodily fluids.
    --
    Khataih rah tawhta athao?
    Genetic research indicates that HIV originated in west-central Africa during the late nineteenth or early twentieth century. AIDS was first recognized by the U.S. Centers for Disease Control and Prevention in 1981 and its cause, HIV, identified in the early 1980s.

    Source: Wikipedia http://en.wikipedia.org/wiki/AIDS
  • Maraland.net volunteer
    Maraland.net liata news, articles nata hmo eima khopazy he eima ro dah, so dah nama khodah a cha leipa, nama paloh atlahleipazy a y khiah khatinorai volunteer ta miah nama padokhei thei thlah ha. Maraland.net he volunteer, non-profit ta taopa cha ta, atahma no cheingei he advertisement chhao sotla leipa a cha hra. Chavata, akileina, atloh leinazy nama hmopa a y khiah, tlyngia kawpa ta apiepasaipazy chata khatinorai maraland.net a pahy thlah haw.. admin@maraland.net hnohta email ta bie a vaw chho ula eima ly kaw aw.
  • emon_mara
    AIDS is the last stage of HIV. AIDS he apaka theipa hri acha tar'awpa ta, apa kahna dah liata hri avai nao chaipa acha. Mo pakha chyu ta eima no to chano & chapaw cha na kyh liata eima sosi theiparei thlapa acha khiata la taham ta chyhsa 2,000 , tawta vei lei dah chhao kao hlupi a y. Chavata, Unaw nata sietano kho ngaitapa zy sai u, rah nata pho asosah viapa zy ha na eima la ta hra tlota chano&chapaw chana kyh liata hmiachana zy, asosana hro cha leipa ta tlao nokhileina acha hri. Aids veipa chyhsa acha vata mohnao hleileipa sihla tlao ano tawta chyhsa hro lata apaka lei n'awpa; chho hri awpa tlao achhua ei suh vy.



  • BBC News
    Anti-retrovirals could halt Aids spread in five years
    Anti-retroviral treatments (ARVs) could stop the spread of Aids in South Africa within five years, say scientists.
    The drugs reduce the amount of virus patients have in their body fluids.
    Read more from http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/8526690.stm
Write comment
Your Contact Details:
Comment:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img]   
:D:):(:0:shock::confused:8):lol::x:P:oops::cry:
:evil::twisted::roll::wink::!::?::idea::arrow:
Security
Please input the anti-spam code that you can read in the image.
Last Updated ( Thursday, 18 February 2010 11:50 )  



Maraland.Net

About Us
Contact Us
Company Info
Maraland Blog
Maraland

Mara History
Map of Maraland
Maraland at a Glance
Tourist Spots
Programs

Advertising
Partnerships
News Contribution
Article Competition
Help

How to Register
How to Comment
How to Submit News
How to Submit Link
Policy

Terms of Service
Privacy Policy
Copyright Notices
Comment Guidelines
© 2002 - 2010 Maraland.Net - The Home of Mara people on the Internet - All Rights Reserved
RSS Feed