Khazohpa ta kyh a pachâpa heih-lyuleipazy – Rev. K. C. Thangching

(Th.19:14; Mt. 25:40)

Khizaw liata râh a sosâh viapa maihta heih-lyuleipazy he uasa ei ta, mohôhna kyh liata zy, hmah ama sie n’awpa kyh liata zy, mohropazy hawhta Sawkhâ nata Company liata zy, rai ama hria thei hra n’awpa ta ama hria thei awpa pachâpa awpazy nata vâtlâh hmotaopa liata amâ hniahni thei hra n’awpa ta âmo châta su pachhuahpanopa awpa ta thatah hmah ama la tyh. Zalen News ta a palâsana dâh liata Mizoram liata heih-lyuleipa he manôh 15,160 liata Chapaw 8,198 châ ei ta, Chanô he 6,962 ama châ pa hawhta a reih. Kô 1992 pa tawhta UNO chhaota ‘International Day of Persons with Disabilities’ (Heih-lyuleipa Noh) he December noh 3 he a vaw hmâ pa a châ. ECM Awnanopa liata chhao heih-lyuleipazy deichhyna kyh liata eimâ hra via thei lymâ hra n’awpa ta ECM Assembly ta July hâta eikha (1) na Abeipa noh he heih-lyuleipa châta daihti a vaw rao pa a châ. Marasawzy pi he hmialâ daihti liata cha heih-lyuleipa deichhyna kyh liata hnoh eimâ sy kaw tyh.

Heih-lyuleipazy mohnao ta, sosai/saiso n’awpa a hmâhpa nata pasipasawhpa zy he eimâ paoh kaw tyh. Heih-lyuleipa chanôzy a ziakhei ta saw a paphao khoh thlâh hapa zy rei awpa ama y chili tyh. Khizaw hmahsiena zawhzi ta heih-lyuleipazy eima mona dâh zy liata hmah sie kaw bâ pita; pasipasawh ta, tidiahpazy hmô awpa nata thei awpa y tuh khao vei. A lypa a châ ngaita kaw. Ânodeikua cha âmo mohôh ta, deichhy ta, uasa ta, hmah pasiesana kyh liata deikua cha, hmahsie na’wpa eima hnei hluh kaw chy.

  1. Heih-lyuleipazy cha a hyzy ma ama châ:

Heih-lyuleipazy he chi no (2) lâta pachhaihpa châta; Sâkhana liata Pizie liata heih-lyuleipa a châ. Pizie liata heih-lyuleipazy he thokha cha a ma pi pata nata heih-lyuleipa ta a pihpa châ ei ta, hawsaih ama châ nota nata liahsa ama lai tawhta heih-lyuleipa ama y hra. He nahzy cha mochaopa, nahpâpa, biereihthaileipa, kuphei hnei leipa, ku nata phei akho leipa zy he ama châ thei aw. He hleikhopa ta a piepasina vâta heih-lyuleipa chhao a y thei hra. Pizie liata heih-lyuleipa châ hrasala palôhrupa liata buana a hnei lei khiata cha athaina ta a pahnie thlâh khiata la raiphapa ama hria thei hlâh ha.

A Sâno liata cha Palôhrupa liata heih-lyuleipa he a châ. Pizie liata ado khai hlâh tlôhta palôhrupa liata heih-lyuleipa he ama hluh chaipa hawhta rei pa a châ. He heih-lyuleipazy he mohôh peimawh kawpa, mohôh ru kawpa zy ama châ. He hawhpa heih-lyuleipazy he râh a sosâh viapa liata ta amâ duasu rei zie ta mohôh na phapa pie ei ta, thahta hmah ama pasiesa tyh ei.

  1. Hei-lyuleipa Biehrai tawhta:

Zu nah ta cha heih-lyuleipazy he âmo tlyma, ama nô nata paw tlyma, hmoparaopa vâta heih-lyuleipa hawhta amâ pachu tyh ( II Ab. 5:27; Zh. 9: 1ff). Khazohpa ta a khopazy hnohta â phualuah khoh nata pasana nata rietheinazy he a taotuhpa moleina vâ châ vei, tahpa hrôsopazy bietapa a châ.

Zawba châbu tawhta moleipazy ngalâh châleipa ta, mosiapazy chô liata chhao a tlô tyh hra tahpa miah a pachu. “Nahpâpa cha chhie na sapa awpa châ leipa ta, mochaopa hmiakô liata cha pasana na soh awpa châ hra vei, na Khazohpa na chi awpa a châ mâh tâh: Kei he ABEIPA cha ei cha” (Th.19:14). Heih-lyuleipazy he a satuhpa nô nata paw châta cha vâduana lai kawpa châ thei aw ta, Abeipa Khazohpa taihta maochhie awpa he a rainao kaw thei tyh.

Ânodeikua cha, heih-lyuleipazy he Khazohpa ta he khizaw liata y hrahro awpata a taopazy ama châ hra tahpa he eimâ py thai awpa a byuh. Biehrai liata he hawhta eima hmô, “ABEIPA chata a hnohta, “Chyhsa pakah he ahy taopa ma châ ta? Reih pathlie thei leipazy, nahpâpazy, mochaopazy chhao he, ahy taopa e a châ? Kei, ABEIPA he châ vei na mâ?” (Pu. 4:11). Abeipa Khazohpa ta ataopazy a ma châ pa vâta hrôsopa Isai ta Mesia daihti vaw tlô awpa a reina liata cha he hawhta ama tovyuh awpa a reih, “Ahrupazy chhao cha liana chata sie beih hra aw veih ei” (Isai 35:8). Chavâta heih-lyuleipazy he Khazohpa ta a taopazy châ ei ta, kyhpachâ ei ta, ama tovyuh taihta a raopa ei.

  1. Khazohpa ta kyh a pachâpa Heih-lyuleipazy:

Biehrai pohpalôhpa zydua he eima mo khiatala, Khazohpa ta riethei sipasapazy, nôhmei, hârapazy nata heih-lyuleipazy a châh ngaita kaw tyh ei ta, âno ta kho kawpata ataopazy ama châzie eima hmô (Th.19:14). Heih-lyuleipazy pasipasaw tah ama chhie n’awpa khâ teipa he Khazohpa ta a hao ta, âno Khazohpa chi leina hawhta a pachâ. Bei Zisu chakaona liata chhao heih-lyuleipazy he a lâluah kaw ei ta, he khizaw liata âvyna chhâchaipa chhao pachha byuhpazy, sapa nata thlahpa liata patlâh a ngiahpa zy châta a châ.

Bâtituhpa Zawhana ta Bei Zisu cha Mesia a châ nata châlei hiahri awpa ta chyhsa a tuapazy hnohta Bei Zisu ta he hawhta â chhyh, “Sie ula, nama hmôpa nata nama theipa he Zawhana va chho teh u; mochaopazy ama mo pavâ ta, pheisypazy ama phei ta sie ei ta, aphawhpazy pathaisapa ta y ei ta, nahpâpazy nah pavâpa ta y ei ta, athihpazy pathyupa ta y ei ta, dyhchhiepazy hnohta Thâtihpha chhopa ta a y haw”tahpa ta â chhy ei (Mt.11:4-5).

Bei Zisu a chakaona liata hmo no-âhpa 34- a taopa liata 25 he heih-lyuleipazy chô liata ataopa a châna heta heih-lyuleipazy kyh a pachâ zie nata tha a pasazie a palâsa kaw. Chavâta Bei Zisu ta he hawhta a reih, “Hmeihseihta ta ei cha chho ei chuh, ei unawhpa chyh chaipazy hry liata pakha chô liata nama taopa cha, ei chô liata a taopa nama châ”, a tah (Mt.25:40). Heih-lyuleipazy he Abeipa ta kyh a pachâ kawpazy châ tloh ei ta.

  1. Awnanopa nata Heih-lyuleipazy:

Eima râh Awnanopazy heih-lyuleipa mohôhna kyh liata a thahta â hra pita, “Heih-lyuleipa Sunday” taihta hmâh bâ pita alypa a châ kaw. He no ta Khihchhôh Awnanopazy ta âmo châta thyuna thyu pita phusâ-tâkâ ta eima baopazy he a rônah hmeiseih. Ânodeikuacha he deihta he cha kho a khi âh vei. Eima Achhyna-o zy, eima Office- zy eima School – zy, thohna-o zy liata pheita sie thei leipazy châta wheelchair hmâpa ta sie n’awpa eima taopa ei ma? Eima Achhyna-o chhôh liata heih-lyuleipazy ta aly kawpa ta Khazohpa reithai ta, ama palyupalih thei hra n’awpa ryraona eima tao ma?

Atahmâ ta eima siezie liata cha Achhyna -o he chyhsa vâtlâhpa zy châ deihta ta a taopa nata ryraopa a châ thlâh ha vei ma? Sawkhâ hawhta Awnanopa Office, School, Hospital nata Project nanonanopa liata âmo ta a ma hria thei awpa a châpazy liata a ma tovyuh awpa (reservation) eima taopa hra ei ma? Awnanopa School nata Hospital zy liata henazy châ hetah concession ta eima tao thei hra ma? Âmo bao na’wpa ta kô chareih ta phusâ Budget liata eima soh tyh ma? He leipa chhaota rei awpa hluhpi a y thei aw. Chhaolô Bia liata ei y nota KNP Branch, Chhaolô zy ta cha thlahchareih ta a ma Awnanopa manôh hry liata heih-lyuleipazy kha Rs. 500/ ama pie lymâ tyh. A rônah ngaita kaw.

He heih-lyuleipazy noh eimâ hmâ noh tawhta cha thahpi phia viapa ta, palôhrupa hmâh ei sila, Phusâ – tâkâ âmo bao n’awpa châta Awnanopazy ta Budget liata soh bâ hr’aw sihla, bao tyh ei suh u. Eima Awnanopa chhôh liata aly kawpa ta Abeipa ama reithai, palyupalih thei hra n’awpa ta palôhrupa eima hryuh via awpa a byuh ha bâ. Awnanopa nata heih-lyuleipa a hneipa chhôhkhazy ta âmo mohôhna kyh liata thathiehpa eima la lymâ khiata cha alypa a châ kaw aw. Botswana râh liata heih-lyuleipazy chô liata palôh phao n’awpa dâh amâ pachupa cha, “Heih-lyuleipa saw a satuhpa cha Khazohpa ta a chyhsa ngatlâhpa liata ngalâh maohphaohna a hlâ tyh ei,” a ma tah.

Nô nata Paw, Awnanopa nata Khihtlâhzy pi he Abeipa ta heih-lyuleipazy mohôh awpa ta maohphaohna eima ngiahtlâh liata a pahnieh, tahpa pahno pata thahpi phia via lymâ ei suh u. Abeipa Zisu ta “Ei unawhpa chyh chaipazy hry liata pakha chô liata nama taopa cha, ei chô liata a taopa nama châ”tah tlôh ta (Mt.25:40).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *